Archief
Artikelen

Archief van de categorie ‘Kosmos’

Isaac Newton (1642 – 1727) was een Engelse natuurkundige, wiskundige, astronoom, natuurfilosoof, alchemist, officieel muntmeester en theoloog. Hij werd geboren op 1e Kerstdag van het jaar waarin Galileo Galilei was gestorven. Na een ongelukkige jeugd die hij doorbracht op het platteland, ging hij in 1660 studeren in Cambridge en hij ontpopte zich daar als een wiskundig genie. Hij verwonderde zich over alles wat in die tijd nog normaal werd geacht, zoals de werking van het oog en de aard van het licht.
Lees verder »

Hoewel nog talloze mensen geloven in de hemel als de plaats waar gelovige zielen na hun dood voor altijd gelukkig zullen zijn, is het beeld van de hemel sinds Galileo Galilei wel ingrijpend gewijzigd. De Griekse geleerde Claudius Ptolemaeus meende in navolging van Aristoteles dat de aarde het middelpunt was van het heelal. De zon, de maan, de planeten en de sterren draaiden rond de aarde. Ze vielen niet naar beneden omdat ze waren bevestigd aan zeven zuivere kristallen bollen. De buitenste bol was die van de sterren, daar voorbij was de zevende hemel, waar God en de engelen woonden. Dit volmaakte model sprak de kerk van Rome wel aan.
Lees verder »

Bovenstaande foto is van de schedel van een dinogorgon, een roofdier dat meer dan 250 miljoen jaar geleden op aarde leefde. Het is geen dinosaurus, want die bestonden toen nog niet. Dat de dinosaurussen ongeveer 65 miljoen jaar geleden zijn uitgestorven, nadat de aarde was getroffen door een grote meteoriet, is wel bekend. Die meteoriet liet een grote krater achter, de Chicxulub krater die eind jaren ’90 werd ontdekt op het Mexicaanse schiereiland Yucatan. In die jaren waren de dino’s populair, mede dank zij Hollywood, maar de dinogorgon was het slachtoffer van een nog veel grotere ramp. Aan het einde van het Perm, ongeveer 250 miljoen jaar geleden, zijn vrijwel alle soorten op aarde vrij plotseling uitgestorven. Over de oorzaak van deze massale extinctie zijn de geleerden het nog niet eens.
Lees verder »

Deek Jackson is de Engelse maker van een vrijwel wekelijkse persiflage op het nieuws: The FKN NEWZ. Soms staat er op BOUblog wel eens een video van hem als toegift bij een serieus artikel. Ook heb ik genoten van zijn musical over 9/11. Deek Jackson drijft de spot met alle leugens die ons dagelijks door de media worden gevoerd: Here are the headlies tonight! Op zijn YouTube kanaal staat nu echter een serieuze reportage over de geschiedenis van de mensheid.
Lees verder »

Lieve hemel, beste lezers, wat ben ik moe! BOUblog gaat even stoppen, want na die vreselijke noodsloop is mijn hele huis nog altijd vies. Ook is het achter mijn huis een puinhoop, ik loop met stenen te sjouwen, maar gelukkig komt er een schutting tegen de noordenwind. Het is zo geen doen! Intussen stroomden de reacties binnen en ook lag BOUblog onder vuur, bij vlagen zo traag als appelstroop, zodat iedere handeling enige minuten kon duren. Ook dat is echt geen doen. Een spam-machine had inmiddels de weg ontdekt naar het aanmelden van nieuwe gebruikers, dat is nu verholpen. De komende tijd zal het stil zijn op BOUblog.
Lees verder »

De laatste drie delen van de serie Cosmos van Sagan blijken voornamelijk meer van hetzelfde. In de hele serie wordt Newton zelfs niet genoemd! Toch heeft een hele generatie toekomstige astronomen in 1980 ademloos zitten kijken naar deze serie. Sagan blijft de ruimtevaart vergelijken met de zeevaart en de kosmos met het zilte nat, waarin een frisse zonnewind waait, zoals in de stripverhalen van Storm en Roodhaar. Hij blijft geloven in prachtige werelden die voorbij de horizon liggen! Daar zouden beschavingen bestaan die nog intelligenter en technischer zijn dan de onze!
Lees verder »

Deel 10 van de serie Cosmos van Carl Sagan gaat over alle mogelijke sterrenstelsels en over de structuur van ons heelal. Omdat deze serie in 1980 werd gemaakt, is er sindsdien heel veel nieuwe informatie bijgekomen. Zo blijkt Sagan nog niet zeker te weten wat quasars zijn, al noemt hij bij alle mogelijke verklaringen ook de juiste. Quasars blijken inderdaad sterrenstelsels met in het midden een zwart gat. De sterren die daar in vallen, zenden eerst een gedeelte van hun energie uit. Quasars staan zeer ver weg, dus de straling die wij nu observeren, is lang geleden uitgezonden. Het zijn objecten uit het prille begin van ons heelal.
Lees verder »

Dit is het vervolg op de documentaire serie Cosmos van Carl Sagan. Deel 9 gaat over de levensloop van sterren, maar Sagan begint met scheikunde. De sterren bestaan voornamelijk uit waterstof, dat in de kern van de ster onder hoge druk en temperatuur fuseert tot helium. Daarbij worden fotonen uitgezonden, waaronder zichtbaar licht. De druk in de kern van de ster blijft daardoor hoog en de ster weerstaat zijn eigen zwaartekracht. Als alle waterstof is opgebrand, zwelt de ster op en stort dan in elkaar. Er worden dan ook andere scheikundige elementen gevormd. Afhankelijk van de massa van die ster, kan er dan een explosie volgen waardoor ook die zwaardere elementen de ruimte in worden geblazen als een kosmische stofwolk. Uit een dergelijke stofwolk is ons zonnestelsel ontstaan.
Lees verder »

Deel 8 van de serie Cosmos van Carl Sagan gaat over het verband tussen ruimte en tijd, en daarom ook over de snelheid van het licht. Het meest zichtbare verband tussen ruimte en tijd is immers snelheid. Wie met 80 km per uur over een rechte weg rijdt, is na een kwartier 20 km verder. Een tegenligger die ook 80 rijdt en die opeens gaat spookrijden, zorgt voor een frontale botsing met een snelheid van 160 km per uur. Snelheden tellen bij elkaar op, maar voor de snelheid van het licht geldt dat niet. Twee lichtstralen, elk met een snelheid van (bijna) 300.000 km/sec, naderen elkaar niet met 600.000 km/sec, maar met 300.000 km/sec, ook al lijkt dat niet logisch. De snelheid van het licht is de maximaal haalbare snelheid in ons heelal. Maar de lichtsnelheid doet nog meer rare dingen.
Lees verder »

Deel 7 van de serie Cosmos van Carl Sagan gaat over de Melkweg. Sagan vertelt eerst over de manier waarop mensen langzaam maar zeker op het idee kwamen dat deze bleke band langs de nachtelijke sterrenhemel uit miljarden sterren bestaat. Hij neemt ons mee naar Griekenland, naar de Ionische eilanden, waar tussen 600 en 400 v.Chr. een cultuur van vrijheid heerste die het wetenschappelijke denken ten goede kwam. Het geloof in de goden maakte plaats voor een materialistische manier van denken. Dit deel van de serie gaat minder over sterrenkunde en meer over de geschiedenis van de wetenschap. In en rond Athene heerste destijds een grote geestelijke vrijheid voor “vrije mannen”, maar verder was deze “democratie” gebaseerd op slavernij.
Lees verder »