Archief
Artikelen

Archief van de categorie ‘David Harvey’

David Harvey is professor in de sociale geografie aan de universiteit van New York. Trouwe lezers van BOUblog kennen hem reeds van de vriendelijke en geduldige manier waarop hij Het Kapitaal van Marx uitlegt aan studenten. Die cursus ging slechts over Deel 1, maar Het Kapitaal telt 3 delen. Harvey heeft ze allemaal gelezen. In de volgende lezing vertelt hij dat in deel 3 wordt uitgelegde dat schulden een onvermijdelijk aspect van het kapitalisme zijn. Het kapitalisme kent twee vormen van consumptie: de investering in de productie-middelen en de consumptie van arbeiders die hun loon besteden aan levensonderhoud. In dat proces ontstaat meerwaarde voor de kapitalist, maar er is binnen het systeem geen geld om deze meerwaarde te kopen. Er moet daarom schuld worden gecreëerd om het kapitalisme draaiende te houden.
Lees verder »

Professor David Harvey is op BOUblog geen onbekende. Deze professor in de sociale geografie is een grote kenner van het werk van Karl Marx. Hij geeft al jaren colleges over Het Kapitaal. Dit boek uit de 19e eeuw wordt voortdurend verguisd, vooral door mensen die het niet hebben gelezen. Marx analyseert in dat boek de tegenstelling tussen loonarbeid en kapitaal. Kapitalisme is nog altijd het dominante economische systeem. Daarom is deze analyse van Marx nog altijd belangrijk. David Harvey heeft een indrukwekkende hoeveelheid boeken geschreven, waaraan er dit jaar weer een is toegevoegd: Seventeen Contradictions and the End of Capitalism.
Lees verder »

Wie zich door de eerste zeven hoofdstukken van Het Kapitaal heeft geworsteld, wordt daarvoor in de rest van het boek rijkelijk beloond. Marx gaat zijn dialectische theorie van de kapitalistische productie nu toepassen op de maatschappelijke realiteit. Hij begint met de arbeidstijd, die gezien de huidige discussies over de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd nog steeds problematisch is. In de tijd van Marx werkte een arbeider officieel 12 uur per dag, maar de kapitalist probeert die tijd steeds op te rekken. De meerwaarde ontstaat immers uitsluitend omdat de arbeidskrachten langer werken dan nodig is om zichzelf te reproduceren. Meerwaarde is een kwestie van tijd! De uitbuitingsgraad had ten tijde van Marx dramatische vormen aangenomen.
Lees verder »

Het Kapitaal in strip-vorm

Het vijfde college van David Harvey gaat niet over hoofdstuk 7-9, maar over hoofdstuk 5-7 van Het Kapitaal. Deze drie hoofdstukken gaan over de productie van absolute meerwaarde. Harvey begint zijn college met een uiteenzetting van de manier van redeneren van Marx. Daarbij herhaalt hij de reeks van tegenstellingen die in de eerste vier hoofdstukken aan de orde kwamen, waarna hij wijst op het verschil tussen de dialectische methode en het causale denken in oorzaak en gevolg. In de dialectische methode gaat het altijd om een wisselwerking. De tegenstelling tussen natuur en cultuur bestaat bij Marx daarom niet, het is een wisselwerking. Het ligt in de natuur van de mens dat zij de omringende natuur aan hun eigen behoeften aanpassen. Dat proces heet arbeid. In de loop van de geschiedenis is deze arbeid van karakter veranderd, maar daarmee veranderde ook de natuur (het karakter) van zowel de natuur als de mens. Marx analyseert dit arbeidsproces niet in termen van oorzaak en gevolg, maar als een groeiproces.
Lees verder »

Het vierde college van David Harvey gaat over hoofdstuk 4 van Het Kapitaal, maar in het boek van Harvey zijn dat de hoofdstukken 4-6. Uit de titel van Hoofdstuk 4: De omzetting van geld in kapitaal, blijkt reeds dat geld (ook véél geld) niet hetzelfde is als kapitaal. Geld moet op een bepaalde manier worden aangewend, wil het veranderen in kapitaal. Het verschil tussen geld en kapitaal, is dat geld niet groeit, maar kapitaal doet dat wel. Marx probeert dit groeiproces te doorgronden.
Lees verder »

Het vierde college van David Harvey gaat over hoofdstuk 4 van Het Kapitaal, maar in het boek van Harvey zijn dat drie hoofdstukken: hoofdstuk 4-6. Dit wekt verwarring, ik kon Harvey niet helemaal volgen. Zijn pagina’s corresponderen ook niet met mijn boek, dus waar zit hij nu eigenlijk en waar staat dat dan? Bij het volgende college werd me pas duidelijk dat dit college gaat over hoofdstuk 4. Daarom heb ik dit stuk herschreven.

Het derde college van David Harvey gaat over hoofdstuk 3 van Het Kapitaal: Het geld of de warencirculatie. Harvey zei reeds dat dit een moeilijk hoofdstuk is, en dat blijkt waar. Daarom heb ik eerst het college gevolgd, om pas daarna het hoofdstuk te lezen. Toen begreep ik het wel en ik vond het zelfs uiterst boeiend! Voor een goed begrip van de rest van het boek hoeft men het echter niet meteen te begrijpen. Het wordt later uit voorbeelden duidelijk wat Marx bedoelt.
Lees verder »

Het tweede college van David Harvey gaat over hoofdstuk 1 en 2 van Het Kapitaal. Deze hoofdstukken zijn nogal saai, omdat Marx daarin zeer zorgvuldig (en nogal langdradig) zijn begrippen definieert. Om de rest van Het Kapitaal te begrijpen, is een goed begrip van deze definities echter noodzakelijk. Harvey herhaalt eerst waar zijn vorige college over ging: de sociaal noodzakelijke arbeidstijd. Volgens Marx is dat begrip bepalend voor de waarde van de waren, die immers het product zijn van menselijke arbeid. Deze waarde komt echter pas tot uiting wanneer het product wordt geruild of verhandeld op de markt. Op dat moment wordt de waarde uitgedrukt in geld.
Lees verder »

Het eerste college van David Harvey over Het Kapitaal van Marx is een introductie. Dit college is ondertiteld in het Nederlands. Het begint met een kort gesprek tussen Neil Smith en David Harvey, die beiden les geven aan dezelfde universiteit. Na ongeveer 5 minuten begint het eerste college. Harvey zegt dat men zijn colleges zoveel beter zal begrijpen, als men Het Kapitaal zelf leest. Gelukkig staat het boek ook gratis online.
Lees verder »

Nu de economie van de VS en Europa wankelt onder de schuldencrisis, is de zogenaamde 99% niet langer blij met de kapitalistische economie. Zoals bleek uit het vorige artikel op BOUblog, is ongeveer 2/3 van de wereldbevolking al heel lang niet blij met deze economie van uitbuiting, geweld en slavernij. Ook willen we in het “Vrije Westen” graag op een andere manier omgaan met grondstoffen en eindproducten, we willen een economie die duurzaam is! Ondanks vele initiatieven is het echter nog niet gelukt om het economische systeem wezenlijk te veranderen. Het kapitalisme blijft dominant. Als we een systeem willen veranderen, dan zullen we eerst moeten weten hoe het werkt. Een heldere en nog altijd bruikbare analyse van de kapitalistische economie staat in Het Kapitaal van Marx, een boek uit 1867.
Lees verder »