Archief
Artikelen

Hoera! De waterstofrevolutie! De groene en duurzame waterstofeconomie komt er aan! Omdat windmolenparken soms te veel stroom produceren, wil men met dit overschot aan energie middels elektrolyse gedestilleerd (= dubbel gekookt) water splitsen in zuivere waterstof en (nu vrijwel onbruikbare) zuurstof. Ons prachtige gasnet kan worden aangepast aan waterstof, waarbij alle gasketels worden vervangen door waterstofketels, dit om huizen te verwarmen en wellicht zelfs stroom op te wekken. Ook elektrische auto’s kunnen er op rijden, op één volle tank waterstof kan men 1000 km schoon en geluidloos rijden. Een waterstofpassasgiersvliegtuig ligt nog op de tekentafel, maar Japan wil de komende Olympische spelen in 2020 geheel op waterstof doen. Hoe groen en duurzaam is deze waterstof nou echt? En hoe economisch?

Zondag jongstleden, 10-02-2019, wijdde VPRO Tegenlicht er een uitzending aan. Die reportage was één groot, enthousiast advertorial voor deze nieuwe, groene, schone brandstof! Geen kritische vragen, geen enkel bezwaar. Maar waterstof komt in de natuur niet voor en het productieproces is kostbaar. Dure windmolenparken op de Doggersbank, een grote elektrolyser en dan nog de opslag en het vervoer. Het gas is uiterst ontvlambaar, zoals ik ooit leerde op scheikundeles. Samen met voldoende zuurstof vormt het KNALGAS. Het splitsen van water 2 H2O in 2 H2 en O2 kost veel energie, want H2O vormt een zeer hechte binding. Vandaar dat men waterstof meestal niet maakt van water, maar van aardgas! Het zwak verbonden CH4 wordt dan gesplitst in C en 2 H2, dat kost weinig energie. Met toevoeging van zuurstof O2, zal C zich verbinden tot CO2. O jé, dat is aardgas en CO2! We moeten van het gas af! volgens de VPRO.

De onderstaande artikelen gaan over het omzetten van overtollige stroom in waterstof. Het gaat over het het feit dat overtollige stroom alleen maar gratis is, zolang deze overtollig is, maar als iedereen die goedkope stroom gebruikt, wordt hij duurder! Het gaat ook over het gigantische energieverlies bij de omzetting van water middels elektrische stroom in waterstof en daarna van waterstof weer in elektrische stroom. In termen van scheikunde is dat geen economisch proces. Thijs ten Brinck schat het verlies zelfs op 60%. De waterstofeconomie is voorlopig zwaar verliesgevend en ik ben bang dat de burgers weer opdraaien voor het verlies. Hoe het verder zit met subsidies, weet ik niet, want ik ben geen ambtenaar en evenmin een econoom. Maar lees zelf maar:

11 peperdure misverstanden over wondermiddel waterstof

door Thijs ten Brinck · 22 aug 2018

Eindelijk weer eens ‘iets leuks’ over de energietransitie. Ingevlogen experts stipten redelijk netjes de voor- en nadelen van waterstof aan, maar alleen op de voordelen werd doorgevraagd.
Wondermiddel waterstof ga je toch niet kapot checken? Tsja, ik natuurlijk wel. Lijstje. 😉

Daaronder een lijst van updates:

Waterstof uit waardeloze groene stroom is een waardeloos idee’. Hierin betoog ik dat waterstof en overschotten groene stroom economisch vrijwel niets met elkaar te maken hebben (aanvulling en uitbreiding op punt 1 hieronder).
‘Duurzame en fossiele waterstof in alle kleuren van de regenboog‘. In dit stuk belicht ik 15 opties om waterstof te produceren en beschouw ik de potentie en het tempo waarin deze productiemethoden relevant kunnen zijn.
‘De Waterstofladder van WattisDuurzaam: Wat ‘mag’ op waterstof?’. De kans dat er voor 2040 duurzame waterstof in overvloed beschikbaar is, is nihil. Denk in het kader van klimaatbeleid goed na over waar je schaarse waterstof inzet.

Al deze artikelen zijn informatief, maar we houden het even bij de elf peperdure misverstanden.

Als de stroomprijzen onder nul doken, was dat vrijwel altijd op een winderige én zonnige zondag of feestdag. Dan liggen fabrieken en andere grootverbruikers stil omdat er geen personeel aanwezig is. Een waterstoffabriek heeft ook personeel nodig. Wie wijst mij de investeerder die een fabriek financiert die alleen af en toe een paar uurtjes op een zonnige feestdag operationeel is? En reken je vooral niet rijk dat dit verhaal verderop in de transitie beter is. Als het aantal uren met gratis of ‘geld toe’ stroom (tijdelijk) toeneemt, groeit automatisch ook de concurrentie om deze kilowatturen te benutten.

Waterstofproductie die het puur moet hebben van overschotten duurzame stroom, had ondanks de enorme wind- en zoncapaciteit in Duitsland afgelopen jaar ruim 8610 uur (98 procent van de tijd!) stilgestaan. Grootschalige productie van groene waterstof heeft pas bestaansrecht als puur en alleen voor dit doel extra wind- en zonneparken zijn gebouwd.

En dan het energieverlies bij de omzetting van stroom in waterstof en terug in stroom:

De omzetting van elektriciteit naar waterstof gaat met een rendement van ±75 procent, de omzetting van waterstof terug naar elektriciteit met ±55 procent. Zo verlies je onderweg ±60 procent van de origineel opgewekte stroom en moet je op zee 2,5 keer zoveel windenergie opwekken om toch dezelfde kilowatturen aan land te krijgen. De 1,5 kWh die je extra produceert, kost (1,5*5,45=) 8.18ct per uiteindelijk geleverde kWh. De droom om 99.995 procent te besparen op de transportkosten van windenergie, maakt dat we per kilowattuur eindverbruik in totaal minimaal dubbel zo duur uit zijn. Kent iemand nog een treffender voorbeeld van penny wise, pound foolish?

Gaan we naar de VPRO: Deltaplan waterstof

Nederland wil in 2050 van het aardgas af zijn. Maar hoe? Omdat zonne- of windenergie lastig opgeslagen kan worden, lijken dat (nog) geen geschikte alternatieven. Daar kan waterstof bij helpen: een unieke eigenschap van de deeltjes maakt dat waterstof energie kan opslaan en transporteren. En toch: Nederland durft de stap niet te zetten. Het is hoog tijd voor een deltaplan.

Regisseur Rob van Hattum houdt zich al sinds de jaren tachtig bezig met waterstof. Hij zag dat een overstap op waterstofgas werd omschreven als de sleutel tot een soepele energietransitie, maar dat er in praktijk op grote schaal weinig stappen werden gezet. Dat moet, en kan, anders: een ‘deltaplan waterstof’ zet pas écht zoden aan de dijk.

Er wordt al druk geëxperimenteerd met waterstof, door grote en kleine partijen. De Gasunie onderzoekt hoe ze duurzame groene waterstof uit zonne-energie kunnen produceren en netbeheerder Tennet wil energie opslaan in de Noordzee (op zogenaamde waterstofeilanden). Shell ontwikkelt waterstof-pompstations, omdat de grootschalige introductie van schone-waterstof-auto’s steeds dichterbij lijkt te komen. Ook op gemeenteniveau zijn ze bezig: het Zuid-Hollandse dorp Stad aan ’t Haringvliet wil in 2025 volledig overschakelen op groene waterstof, en de provincie Groningen schetst vol goede moed een plan voor een nieuwe, aardgasvrije toekomst met waterstof.

De reportage duurt 45 minuten en laat zich niet embedden. Link dus even door. Het enthousiasme is groot, de productie en het verbruik zijn absoluut schoon, al weet ik dat nog zo net niet met die vieze vuile windmolens! Die elektrolyser, wat zou daar in zitten, behalve gedestilleerd water en twee polen voor de stroom? En hoe duurzaam is zo’n duur apparaat? Om geld te besparen heeft men ook al verzonnen dat deze waterstoffabriek op een oud boorplatform kan worden geplaatst, want die staan nu te roesten in de Noordzee. En natuurlijk is dit allemaal mogelijk, maar is het ook DUURZAAM? Het is in elk geval wel DUUR. En dat omdat men heilig gelooft in de kwalijke broeikaswerking van het groene gas CO2.

De VPRO houdt ook informatieve praatavonden over waterstof. Bij deze een voorbeeld, al ga ik daar zelf niet naar kijken.

De Energietransitie #26: Is waterstof het nieuwe gas? duurt 2 uur.

Tot slot nog dit: de sneeuwklokjes en de crocussen hebben de lente in hun bol. En buiten is het LENTE! Vandaar deze trage post en vergeet niet om naar buiten te gaan, want de grond ruikt nu zo lekker! 🙂

Heb tot slot een video met het wereldwijde weer, met de reclame voor voedsel, en besef dat we tot op heden geluk hebben! 🙂

West Coast USA Snow Records Verify Jet Stream Shift (789) duurt 11 minuten.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

19 Reacties op “De waterstof-propaganda en de waterstof-economie”

  • andre:

    Wij zijn met waterstof niet zo bekend dus hierbij een maatstaf om de energie te kunnen vergelijken. 1 liter benzine in een verbrandingsmotor staat gelijk aan 3 liter waterstof in dezelfde verbandingsmotor.

    • mr.drs.Bou:

      Beste André,
      Toen ik nog jong was, in de vrolijke jaren ’60, lazen we MAD: Wel gek maar niet goed. Wie kent dat nog? Deze waterstoftransitie doet me denken aan een grap die daar ooit instond:
      Hoe maak je van een hamer een bijtel, van een bijtel een schroevendraaier, daarvan weer een boor en van een boor een zaag, met tot slot: hoe maak je van een zaag een hamer? Of zo…
      Hoe maak je Neodymium in China en dan stalen windpalen in zee en dan heel veel stroom en dan wat waterstof uit WATER (!) en dan weer stroom?
      Volgens mij eindig je slechts met een gammele zaag die je kunt omvormen tot een hamer! MAD is helemaal terug van weggeweest!

  • mr.drs.Bou:

    GLOBAL WARMING IS THE BIGGEST FRAUD IN HISTORY – Dan Pena

    • Rob Heusdens:

      Het opnemen van de argumenten van die Dan Pena, is nogal zot. Zijn argument: als global warming en zeespiegelstijging waar zou zijn dan zouden vastgoed speculanten niet in vastgoed investeren in kustgebieden die onder water dreigen te lopen.

      Wat een dom argument! Het maakt die vastgoed speculanten nl. geen donder uit dat je vastgoed straks onder water staat, want die zelfde vastgoed speculanten hebben immers ook de vastgoed zeepbel gecreërd!

      Global warming en door de mens veroorzaakte opwarming van de Aarde is waar, en technologisch zijn we in staat om dat probleem op te lossen – en wat mij betreft ook en met name door wereldwijd veel meer bomen te planten om gebied die nu al onleefbaar zijn door droogte weer leefbaar te maken (en met name china heeft daar veel ervaring in en behaalt goede resultaten daarmee) ook en met name om de groeiende bevolkingen in bij. de Sahel van voedsel en water te kunnen blijven voorzien, en daarnaast overgaan op schone en duurzame vormen van energie (met waterstof als opslag).

      Het voornaamste probleem is echter dat de rekening van die energie-transitie eenzijdig neerkomt bij diegenen voor wie deze nieuwe technologie nog niet beschikbaar is, en die nu al de verhoogde energie-rekening daarvoor betalen, die in de toekomst nog verder gaan stijgen!

      Het gaat dus om de reeds gecreërde en verder uit de hand lopende sociale ongelijkheid die deze transitie met zich meebrengt waar je je zorgen om moet maken.

      Terwijl er miljarden worden gepompt in deze energie-transitie om ‘de mensheid’ te redden, wordt diezelfde mensheid nog steeds alle dagen vernietigd door het globale machtsspel – door de inzet op de petro-dollar waardoor complete staten vernietigd zijn – zoals nu in Venezeuala, en zien we in NL dat de zorg voor mensen onbetaalbaar wordt, het onderwijs wordt uitgekleed, en de ziekenhuizen sluiten, en de bevolking de peper-dure energie transitie moet ophoesten, arm relatief meer dan rijk, waardoor de sociale wanverhoudingen en inkomens verschillen toenemen.

      Een algemene CO2 heffing, die juist tot minder sociale ongelijkheid zou leiden (want vliegen en vlees en producten uit het buitenland kun je mijden, verwarmen niet!) wordt door dit VVD kabinet niet overwogen!

      Zij treden vooral op in het belang van de bedrijven die zowel aan fossiel als aan hernieuwbare energie veel verdienen.

      En elke criticus van het beleid wordt dan in de hoek gedreven van “klimaat ontkenner”, terwijl de echte zaak niet gaat om de ‘wetenschappelijke waarheid’ maar om de ‘maatschappelijke waarheid’.

      Ook al hebben ‘klimaat ontkenners’ in wetenschappelijke zin geen gelijk, hun kritiek stoelt op (terechte!) maatschappelijke kritiek, nl. de kritiek dat de lusten en lasten van deze transitie zeer ongelijk verdeeld worden!

      Deze transitie – onder de maatschappelijke condities waaronder ze nu wordt uitgevoerd, dus ten gunste van het kapitaal en ten nadele van de gewone bevolking – zal voor de meesten van ons nl. ongunstig zijn!

      Dát is een maatschappelijke waarheid!

      Maar daarom is ook politieke strijd nodig, om die energie-transitie TEN GUNSTE van de bevolking mogelijk te maken! Dus de politieke klimaat verandering (een verandering in de geopolitiek die nu vooral neerkomt op het dekken van de belangen van de VS en de petro-dollar, met steun aan Saudi barbarië – hoezo mensenrechten en democratie?) zodat de bevolking niet slechts de nadelen krijgt te verduren van deze transitie.

      Als het gaat om duurzaamheid en klimaat verandering, mag toch duidelijk zijn dan maatschappelijke activiteiten zoals zorg en onderwijs zeer veel bijdragen aan welzijn, terwijl deze activiteiten nauwelijks bijdragen aan CO2 emissies. Maar juist deze sectoren wordt het meest op bezuinigd, is er leraren tekort, en sluiten ziekenhuizen en spoed-poli’s, en worden ziekenhuizen omgetoverd tot zorg-fabrieken (straks met robots), en verdwijnt de zorg voor de gewone man!

      Op je 70-e kun je dan het beste maar gelijk doodgaan, want een nieuwe heup zit er niet meer in, en na je dood kunnen je organen nog worden geexploiteerd!

      In een stelsel dat slechts draait om de winsten is dát het toekomst vooruitzicht!

      Een sociale revolutie is noodzakelijk om deze ontwikkeling te keren, en de bevolking mee te laten delen in de opbrengsten, en de benodigde kapitalen te halen waar ze zitten: bij de rijken!

      Tax the rich!

      • mr.drs.Bou:

        Beste Rob,
        Hoewel ik nog steeds denk dat Global Warming een HOAX is, ben ik het wel eens met wat je zegt over de politiek. TAX the RICH! En dan met name de grote corporaties die gigantische winsten maken.

  • Marcel:

    Onzin. Waterstof heeft de toekomst. Hoge energiedichtheid, veilig (vervliegt namelijk snel) snel te tanken, etc etc.

  • Luc Lepoudre:

    Lang voor de energiehysterie heeft toegeslagen heb ik bij de toepassing van waterstof geleerd dat het erge corrosie veroorzaakt en door de atoomstructuur door elk materiaal van een tankwand dringt. Maar het is extreem gevaarlijk wegens zeer onvoorspelbaar explosief; een soort gasvormig buskruit. Een autowerkplaats moet een soort geneeskundig labo worden, of is dat allemaal achterhaald?

    • mr.drs.Bou:

      Welnee, Luc. Dat is allerminst achterhaald. Waterstof is nummer één in het periodiek systeem. Het is uiterst vluchtig en zeer explosief, maar samen met zuurstof vormt het water, H2O. Dat vloeibare goedje is zeer bijzonder en het is ook de basis voor het leven, maar om H2O te splitsen is heel veel energie nodig. Het is een van de meest krachtige verbindingen! Leve H2O = WATER!

      Om water te splitsen is echt HEEL VEEL ENERGIE nodig. De waterstof economie is daarom economische WAANZIN!

      • Luc Lepoudre:

        Waterstof komt niet vrij voor in de natuur en moet onttrokken worden uit andere stoffen waarvoor energie nodig is. Onthutsend zijn de cijfers: voor het bekomen van één eenheid waterstofenergie moeten vijf eenheden andere energie ingezet worden! Daarna kost het terug “consumeren” van waterstofenergie ook rendementsverlies. Allemaal niet bepaald om erna met die waterstof kwistig te gaan smossen voor het verstrekken van luxe. Nog erger is het vereist extreem hoog technologisch niveau voor het omgaan met waterstof dat hautain afgedaan wordt als een akkefietje. Alhoewel dat allemaal nog te verkiezen is boven de milieuramp die de elektrische batterijen veroorzaken. Dank u voor de goede artikelen en groetjes uit België.

  • Rob Heusdens:

    Nou onze zuiderburen zijn een stap verder in het ontwikkelen van panelen die zonlicht en water direct omzetten in waterstof (een soort artificiële photosynthese dus) zonder dat je eerst electra genereert en dat weer via splitsing van water in waterstof en zuursof (electrolyse) moet doen.
    Maar de opbrengst begrijk ik nog niet helemaal. Een paneel zou gemiddeld 250 l waterstof per dag maken. Dat is 9,125 kuub waterstof per jaar. De verbrandingswaarde van waterstof is 10,8 * 10^6 J/liter, die van methaan 35,8 * 10^6 J/liter, dus equivalent met 10,8/35,8 * 9,125 kuub = 27,5 kuub methaan. En dan zou je met 20 panelen al je gas en electra gebruik kunnen opwekken?
    Zie: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/02/24/belgische-wetenschappers-kraken-de-code-voor-betaalbare-groene-w/

    • Rob Heusdens:

      Sorry, rekenfoutje. De jaarlijkse hoeveelheid waterstof is 91,25 kuub, geen 9,125 kuub – foutje bij de omrekening van liters naar kuub (1 kuub = 1000 liter). Het eindresultaat klopt wel, een eq. van 27,5 kuub methaan.
      Met 20 panelen is dat dan iets minder dan 600 kuub methaan. Bij een goed geïsoleerde woning kun je daarmee een jaar lang stoken en koken, maar je hebt ook nog electra nodig.

    • mr.drs.Bou:

      Op zich vind ik dat wel een goed idee: zonnepanelen die de energie van de zon rechtstreeks omzetten in waterstof. Zonnepanelen zijn volgens mij lang niet zo giftig als die smerige windmolens. En deze techniek is bruikbaar voor kleinschalige toepassingen.

      Dit zou ook zeer bruikbaar kunnen zijn in “donker” Afrika, waar voldoende zonlicht is en waar miljoenen mensen nog zonder stroom zitten. Dat laatste is een sociale schande van de grootste orde! Na twee eeuwen kolonialisme en post-koloniale uitbuiting is de bevolking van het rijke Afrika nog altijd straatarm!

      • Rob Heusdens:

        Probleem is denk ik veilige opslag. Die opslag tanks zijn anders gewoon bommen. En ja, we hebben woestijn grond genoeg om daar duurzaam waterstof te produceren. Alleen zul je dan denk ik het water niet uit de lucht moeten halen maar uit zout-water. Of dat met deze techniek kan weet ik niet, maar hyper-solar probeert daarvoor evt. verontreinigd of zout water te gebruiken. En bij verbranding genereer je dan weer drinkwater.
        Dus dat klimaat probleem en fossiele brandstoffen afhankelijkheid, dat laat zich wel oplossen.
        Trees-for-all (www.treesforall.nl) plant bijv. bomen in allerlei landen, en voor 10 euro per ton CO2 opslag kun je daar doneren voor CO2 compensatie. Heel wat goedkoper dan onze dure energie-maatregelen die nu al gemiddeld 330 euro per jaar extra kosten.
        Als een gemiddeld huishouden nu ca. 23 ton uitstoot genereert (ca. 10 ton per persoon), kost de compensatie dus slechts 230 euro!
        En bomen planten is ook voor veel andere zaken goed. Zie bijv. de Green Wall of China en de Green Wall of Africa. Die worden niet aangelegd vanwege klimaat maar vanwege andere dringende redenen.

        • mr.drs.Bou:

          Beste Rob, dank je wel en het artikel over bomen (etcetera) volgt, maar vanwege het mooie weer ben ik ook in de tuin bezig. Schrijven komt wel als het weer regent. 🙂

  • mr.drs.Bou:

    New Study Shows That Diesel Cars Are Much Cleaner Than Most Electric Vehicles

    The electric cars do not release carbon emissions, but the problem lies in the production of their lithium-ion batteries. The energy required to make the cells result in a high carbon footprint. It is so high that the automotive experts have estimated that an electric vehicle in Germany would take more than 10 years to break even with an efficient combustion engine’s emissions. Dr. Jan Burgard, managing partner at Berylls said in a statement, “Electric cars appear to be the panacea and reduce emissions by 35 %. After all, electric vehicles do not emit any carbon dioxide while driving – at least that is a widely held opinion.”

    Dat vermoedde ik al. Elektrische auto’s met lithium batterij zijn niet milieuvriendelijk en evenmin CO2 neutraal! Ze zijn vooral DUUR!

  • Adrian:

    Elektrische auto’s zijn nog lang geen oplossing. Zie: https://usmechanicedu.com/electric-vehicles-how-the-car-industry-suckered-liberals-again/

    Turns out mining those rare minerals needed for EV batteries is a dirty business. In fact if you count in coal-generated electricity, EVs produce more CO2 than diesel.

    • mr.drs.Bou:

      Dank je wel, Adrian. Als ik het goed begrijp, ontploft er ook af en toe een Tesla-auto.

      Liever Russisch gas in mijn tank, dan een lithium-ion batterij! 🙂

Laat een reactie achter