Tijdens de bloedige burgeroorlog in Angola werden er miljoenen landmijnen verspreid. Niet alleen de “vijand” werd daarvan het slachtoffer, maar ook de boeren en boerinnen die het land bewerken, of kinderen die buiten spelen, kunnen op zo’n mijn trappen. Angola telt dan ook een leger van verminkten. Vele van deze onschuldige slachtoffers zijn vrouwen en hun lot is triest.
De regisseur Morten Traavik, afkomstig uit Noorwegen en dus een westerse blanke man, heeft zich hun lot aangetrokken. Hij organiseerde een Miss Landmine verkiezing, waarin vrouwen die door een landmijn waren getroffen, hun kwaliteiten konden tonen voor een groot publiek. De Miss-verkiezing werd in Angola op de TV uitgezonden en ook de president en zijn vrouw waren aanwezig. De winnares kreeg een nieuw kunstbeen en zij zal ambassadrice worden voor de landmijn-slachtoffers.
Natuurlijk is het goed dat er aandacht wordt gegenereerd voor de slachtoffers van landmijnen. Prinses Diana heeft veel gedaan om dit probleem bij een groot publiek bekend te maken, maar na haar dood is de aandacht weer verslapt. Deze Miss Landmine verkiezing heeft echter een wrange bijsmaak. Van de 10 vrouwen die aan deze verkiezing deelnemen, wordt slechts één de winnares. De andere vrouwen worden als het ware teruggeworpen in de modder, waaruit Morten Traavik hen heeft getrokken. Intussen organiseert hij ook in andere landen dit soort Miss-verkiezingen.
Het idee dat er maar één iemand kan winnen, is typisch blank mannelijk en westers. Wat dat idee met mensen doet, is heel zichtbaar in de reportage die Rageh Omaar van deze verkiezing maakte. Bij hun eerste samenkomst zijn de vrouwen solidair, ze vinden het leuk om elkaar te ontmoeten en ze genieten volop. Dan nadert de verkiezing, de spanning stijgt, de vrouwen worden nu elkaars concurrenten. Tot slot is er één gelukkige winnares, zij krijgt een nieuw kunstbeen, ze mag een studie volgen en ze krijgt een goede baan als ambassadrice.
De negen andere vrouwen druipen teleurgesteld af. Ze zijn een ervaring rijker, maar wel terug bij af. De Miss-verkiezing is voor hen miss-lukt! Zij missen hun kinderen en als ze thuiskomen zal zeker blijken dat hun kinderen ook hen hebben gemist.
Misschien staan de beste stuurlui wel aan wal, maar het kan volgens mij ook anders. In plaats van een Miss-verkiezing, had men deze vrouwen samen kunnen brengen om een prachtige reportage te maken van de verhalen die zij elkaar vertellen, van de manier waarop ze met elkaar omgaan, van hun solidariteit! Laat deze vrouwen aan het woord, in plaats van hen op te tuigen als Barbie-poppen. In mijn ogen is de Miss Landmine verkiezing daarom een misselijke propagandastunt van een geflipte witte westerse man. Mijn conclusie: weg met alle Miss-verkiezingen en weg met alle landmijnen!
Witness – Miss Landmine duurt 23 minuten.






