Archief
Artikelen

Illustratie: Hüseyin Baybasin

Sheri Laizer, de journaliste die gespecialiseerd is in de problematiek van het Midden Oosten en de Koerdische kwestie, heeft onlangs weer een nieuw artikel gepubliceerd over de zaak Baybasin: The Hit List: Killing pro-Kurds on the orders of the Turkish State – then and now. Het is een lang artikel in het Engels, dat in verschillende delen uiteenvalt. Om het toegankelijk te maken voor mensen die geen Engels spreken, ben ik bezig om het te vertalen in het Nederlands. Daarbij lijkt het me beter om het in delen te publiceren. Bij deze het eerste deel:

De hitlijst: Pro-Koerden doden op bevel van de Turkse staat – toen en nu

Hüseyin Baybaşin zag zijn eigen naam op de lijst staan, met vele anderen die nu dood zijn.

Het voormalig hoofd van de MIT, Mehmet Eymur, stelde in 2014 een lijst op van 54 namen voor het Hoogste Strafhof in Ankara, waar hij als getuige sprak over buitengerechtelijke moorden, gepleegd in de jaren ‘90 door agenten van de Turkse staat. De opdracht was volgens hem gegeven door de toenmalige president Suleyman Demirel en onderschreven door de Eerste Minister Tansu Çiller. Met andere woorden, het besluit werd genomen op het hoogste niveau van de Turkse staat. Vooraanstaande Koerdische activisten en zakenlieden werden het doelwit en vermoord. De reden was hun steun voor het oplossen van het Koerdische Vraagstuk en verder hun steun aan de PKK. Waarschijnlijk bestonden er verschillende parallelle lijsten, op grond van de noodzaak om te weten. Een andere lijst betrof ongewenste buitenlanders die zich inlieten met de Koerdische zaak en dan nog een lijst van degenen binnen de Turkse staat die sympathie hadden voor de Koerdische zaak – ze werden allemaal beschouwd als vijanden en zouden dat hoogst waarschijnlijk nog steeds zijn, als ze nog leven.

Hüseyin Baybaşin zag zelf zo’n lijst, toen het hoofd van het Militaire Hooggerechtshof, generaal Ilhan Şenel Pasha, hem die ter inzage gaf. Hüseyin kende destijds de militaire top in Ankara en Istanboel. “De ‘hitlijst’ besloeg meer dan 20 pagina’s en was op een soort geolied papier gedrukt,” vertelde hij. “Van elke stad werd genoteerd welke belangrijke oppositieleden vermoord moesten worden – het belang en de urgentie van de eliminatie waren beschreven, de achtergrond van de persoon, waar hij woonde, hoe invloedrijk hij was. De Koerden zouden moeten worden geëlimineerd om ervoor te zorgen dat geen andere invloedrijke Koerdische persoon zou optreden.”

“Lhan Şenel Pasha benaderde mij en zei dat ik op de tv moest zeggen: ‘We zijn allemaal Turken en de PKK wordt georkestreerd door de Kruisvaarders, de Joden enz.’, maar als ik weigerde, zou ik gedood worden. Ik protesteerde dat ik Koerdisch was. Ik kon dus niet zeggen dat ik een Turk was.”

“Andere hoge ambtenaren zeiden hetzelfde: “Bescherm de staat of je wordt geëlimineerd.”

De voormalig premier Turgut Özal stond op die lijst, alsook verscheidene Koerdische zakenlieden die Hüseyin persoonlijk kende. Hij waarschuwde wie hij maar kon. Volgens bronnen heeft de ex-MIT chef, Mehmet Eymur verklaard dat de hitlijst werd besteld door Mehmet Ağar, een voormalige politiechef die later minister van justitie en minister van binnenlandse zaken werd, en Ibrahim Sahin, het voormalige hoofd van de National Police Department’s Special Operations Unit, om Koerdische zakenmensen te neutraliseren die naar verluidt de onwettige Koerdische Arbeiders Partij (PKK) zouden financieren. Samen met Ağar zijn de andere verdachten in deze zaak allemaal vrijgelaten in afwachting van het proces…

Bij de 54 personen die op de lijst stonden, die Hüseyin Baybaşin persoonlijk kende en die werden vermoord, waren inbegrepen:

-Fevzi Aslan en zijn twee neefjes uit Licê
-Medet Serhat, een advocaat in Istanbul uit Ağri
-Yusuf Ekinci, een advocaat uit Licê
-Behcet Cantürk uit Licê
-Adnan Yildirim, ook uit Licê
-Savas Buldan uit Yüksekova
-Haci Kirtay uit Yüksekova
-Drie leden van de familie Erez uit Van

Generaal Hulusi Sayin stond op de lijst omdat hij op hoog niveau steun aanmoedigde voor Turgut Özal’s project om een federatie te creëren om het Koerdische Vraagstuk op te lossen en hij was al begonnen met lobbyen. Sayin kwam uit Elaziğ. Ik had hem ontmoet. De staat waarschuwde: “Sayin Pasha doet uitspraken die hem zijn leven zullen kosten.” Zijn veiligheidsteam werd van hem weggehaald en de moordenaars kregen hem te pakken op weg naar een afspraak in Ankara. Dev Sol beweerde dat Sayin de leider was van de Contra Guerrilla Gladio’s, maar het was de staat die hem doodde, niet Dev Sol. Ik maakte dit openbaar in 1995. Waarom zouden degenen die voor de revolutie hebben gepleit, de persoon die het Koerdische Vraagstuk wil oplossen vermoorden? De staat heeft hem vermoord om mensen er van te weerhouden om boos op de staat te worden en vervolgens uit dergelijke gebeurtenissen eer te behalen.

Uğur Mumcu was aangewezen door de staat om de drugshandel te onderzoeken. Voormalig generaal Kenan Evren en de Saoedi’s hadden een contract getekend met Rabita om Imams op te leiden in het Wahabisme en duidelijk te maken dat Turkse islamisten een rol te spelen hadden. Uğur Mumcu werd in 1992 voor zijn huis gedood. De staat probeerde het water te vertroebelen.
Eshref Bitlis werd vermoord en zijn helikopter werd neergehaald. Veel andere generaals werden ook vermoord.

“Vergeet niet dat er in de jaren ‘80 en ‘90 onder verschillende regeringen ongeveer 17.000 Koerden zijn verdwenen. Hun lot is tot op heden onbekend.”

Hüseyin vervolgde: “Vergeet niet dat er in de jaren ‘80 en ‘90 onder verschillende regeringen ongeveer 17.000 Koerden zijn verdwenen. Hun lot is tot op heden onbekend. Dit was het beleid van de Turkse staat sinds haar oprichting in 1923. Turkse ambtenaren zijn schuldig aan deze misdaden. Ik ben erg teleurgesteld dat internationale organisaties er niets aan doen. Het Koerdische drama is een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de beschaafde wereld en het beschaamt ons allemaal. Turkse ambtenaren hebben geen gevoel voor moraal en voelen derhalve geen scrupules om dit te doen.

Ik werd ook ondervraagd over de hitlijst voor het huidige onderzoek van de Turkse rechtbank. De rechter van de rechtbank in Utrecht probeerde dingen via een omweg vast te stellen, door te vragen: ‘Ken je deze persoon, die persoon?’ Ik zei: ‘Wees duidelijk en zeg wat je wilt weten. Het ging om dat ‘hitlijst’-proces in Turkije en om informatie die ten slotte naar buiten kwam.’

Eymur’s getuigenis

“Turkse persberichten citeren Mehmet Eymur als een belangrijke getuige in het Turkse onderzoek in politieke moorden, dat nog loopt. Eymur vertelde dat Tarik Umit, een MIT-agent, persoonlijk enkele van de namen op de lijst heeft vermoord, waaronder Savaş Buldan, Adnan Yıldırım en Hacı Kirtay, die in juni 1994 door gewapende mannen werden ontvoerd uit een hotel in Istanboel en die twee dagen later dood werden gevonden.

“In juli 2014 beval het Hof Zware Strafzaken van Ankara de vrijlating van een voormalig lid van de Speciale Operatie Eenheid van de politie, Ayhan Çarkın, de laatste verdachte die nog achter de tralies zat als onderdeel van het proces. Het land was geschokt toen Çarkın zei dat hij ‘ongeveer 1000 mensen namens de staat zou hebben gedood’ als deel van de pogingen om het terrorisme in die periode te bestrijden. Hij trok zijn verklaring later in en zei in 2013 dat hij dit had gezegd door zijn problemen met drugsverslaving.”

Advocaat Eren Keskin – verdediger van mensenrechten in gevaar

In augustus 2016 getuigde Eren Keskin voor de rechtbank van Istanboel: “Veel redacteurs en schrijvers van deze krant zijn vermoord in ‘onopgeloste’ moorden, waaronder Musa Anter, Ferhat Tepe en Hüseyin Deniz. Ik werd hoofdredacteur van de krant uit solidariteit met hen die deze moorden aan het licht wilden brengen. Met betrekking tot de ‘onopgeloste’ moorden hielden de Zaterdag Moeders en de IHD een vergadering in het Dolmabahçe-paleis, met de toenmalige premier en huidige president Recep Tayyip Erdoğan. Ik heb die vergadering bijgewoond als bestuurder van de Human Rights Association. Erdoğan zwoer dat: ‘er geen ongeïdentificeerde moorden meer zullen zijn en dat alle daders tot op heden zullen worden gearresteerd tijdens onze regering.’ Deze vergadering vond plaats in 2014, maar ik herinner me niet de exacte datum.”

Huseyin herinnerde zich zijn ontmoeting met Eren Keskin in de late jaren tachtig: “Ik was 18 dagen zwaar gemarteld op het politiehoofdkwartier in Gayretepe afdeling 2 (moord, politieke en anti-terroristische afdeling). Van daar werd ik overgebracht naar de Metris Gevangenis, waar ik zo kapot geslagen werd, dat mijn ribben uit mijn huid staken. Eren Keskin, kwam me bezoeken met een groep advocaten. Zij was toen nieuw en ze was geschokt over de toestand waarin men me had gelaten. Ik zei haar dat ik het wel zou overleven en dat het belangrijker was om iets te doen aan wat er gebeurde rond het Koerdische probleem. Nu is ze zelf onderhevig aan aanklachten die haar zouden kunnen veroordelen tot 400 jaar gevangenisstraf, omdat ze formeel de mede hoofd-redacteur van de krant Özgür Gündem zou zijn.”

MIT moorden zijn niet gestopt

MIT wordt nu gekoppeld aan de moord op de Koerdische vakbondsman Mehmet Kaygisiz in Londen.

De Turkse activist, Nafiz Bostanci, die dicht bij de Koerdische gemeenschap in Londen stond, werd ook genoemd op de originele hitlijst, maar hij overleefde een moordaanslag, kort nadat Kaygisiz werd vermoord. Hij probeert nu de Turkse staat te dagvaarden.

MIT is momenteel betrokken bij de moorden op drie vrouwelijke Koerdische activisten in Parijs, verbonden met de PKK. “De Franse vervolging beschuldigde duidelijk de Turkse inlichtingendiensten. Het was voor het eerst dat een staat werd aangewezen als een verdachte van moord in een politieke moord.”

Een journalist van de Nederlandse main stream media (De Telegraaf: ’Agenten Erdogan opereren in Den Haag’) heeft dit ook gemeld. Hij voegde er aan toe dat het blijkt dat MIT een commandocentrum in Den Haag heeft. Dit baseert hij op telefoongesprekken en hij suggereert dat Turkse spionnen in Nederland een actieve hoofdrol spelen in de samenstelling van dodenlijsten. Dit is gebaseerd op een gesprek tussen een Turkse man uit Corum, Mustafa Karataş, gevestigd in Hamburg, en onderschept door het Turkse gemeenteraadslid van Hamburg, mevrouw Cansu Özdemir.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

1 Reactie op “Sheri Laizer over de Turkse dodenlijsten”

  • Ayse Cali:

    Ja deze verhaal ken ik al beste Boudine.. 2 jaar eerder had ik van de zus van Huseyin Baybasin via de whatsapp deze documenten gekregen. Ze had tegen mij toen gezegd dat ik dit naar Huseyin moest gaan sturen en dat had ik ook al gelijk gedaan. Maar Huseyin Baybasin hij had mij bedankt en zei dat hij al die gegevens al in zijn handen had..

Recente reacties