Archief
Artikelen


Klik op het plaatje.

© Boudine Berkenbosch
Brave New Books 2015
ISBN: 9 789402 121223

Omslagontwerp:
Ch. Doumas The Wall-Paintings of Thera, p. 52
Idryma Theras–Petros M. Nomikos,
The Thera Foundation, Athens 1992

Aantal pagina’s: 296

Inhoudsopgave:

Landkaarten …………………………………………………… 9

Inleiding: Dionysos en de val van Jericho …… 13

Hoofdstuk 1: Smekende vrouwen ……………… 19

Hoofdstuk 2: Strijdende krijgers …………………. 61

Hoofdstuk 3: Hongerige honden ……………….. 102

Hoofdstuk 4: Vreemde volkeren ……………….. 152

Hoofdstuk 5: De Bakchanten …………………….. 200

Hoofdstuk 6: De Epigonen …………………………. 238

Epiloog met tijdslijn …………………………………….. 280

Index van namen ………………………………………… 282

Literatuur …………………………………………………….. 290

Eindnoten …………………………………………………….. 294

Inleiding: Dionysos en de val van Jericho

Kinderen van Kadmos is gebaseerd op de Griekse mythen in vergelijking met de Bijbel. Het uitgangspunt is dat Jhwh wellicht een komeet was. In het boek Genesis verscheen Jhwh aan Abraham en het regende brandende zwavel. In de Griekse mythen verscheen Phoibos Apollo ten tijde van Kadmos. Als dit dezelfde ramp zou zijn, dan waren Abraham en Kadmos tijdgenoten. In het boek Exodus verscheen Jhwh aan Mozes, waarop ernstige rampen volgden. Ook in de tragedie “Koning Oidipous” zijn er rampen gebeurd. Wellicht was Oidipous een tijdgenoot van Mozes.

In de Bijbel dauwde het manna en Kanaän was vloeiende van melk en honing. Ook in de Griekse mythen vinden we een dergelijk wonder: nectar en ambrosia, het voedsel van de goden. In de tragedie “Oidipous in Kolonos” vloeit er honing in de stroom, maar er zijn ook andere mythen waarin melk en honing, of nectar en ambrosia, voorkomen. Als dit een waar gebeurd en eenmalig verschijnsel was, dan spelen al deze mythen in dezelfde tijd.

De Israëlieten waren gelegerd in Kadesh Barnea, toen Jhwh weer verscheen. De aarde opende zich, er viel vuur uit de hemel en volgens de Bijbel vielen er 15.000 doden. Daarna trokken ze met een boog rond de Dode Zee naar de oostelijke Jordaanoever. Het boek Numeri zegt: ‘Toen zij zich inlieten met Baäl (= Jupiter), werd Jhwh woedend.’ Die plaag eiste 24.000 doden.

Volgens de Bijbel stierf Mozes 40 jaar na het begin van de exodus, hij werd opgevolgd door Jozua. Het boek Jozua zegt: ‘Zoals elk jaar in de tijd van de voorjaarsoogst had de Jordaan haar hoogste peil bereikt, maar het water bleef stroomopwaarts staan. Zo kon het volk de rivier oversteken.’ Daarna duurde het nog even voor Jhwh weer verscheen en de muren van Jericho instortten. Ook regende het stenen en de zon en de maan stonden stil: ‘Op die dag sprak Jozua met Jhwh. Hij zei: “Zon, sta stil boven Gibeon, maan, blijf staan boven het dal van Ajalon.” En de zon stond stil en de maan bleef staan…’

Als een zware komeet vanuit zijn perihelium vlak voor de aarde langs zou gaan, tegen de rotatie van de aarde in, dan kan de aarde in haar rotatie worden gestuit. Het is dan een ochtendkomeet, die verschijnt na middernacht en steeds later opkomt. Vervolgens verdwijnt hij achter de zon, om daarna te verschijnen vlak na zonsondergang. Zijn staart wijs van de zon af, die staat dan aan de avondhemel als een vlammend zwaard. Dan gaat hij voor de zon langs en blijft wellicht zichtbaar naast de zon. Als hij langs de aarde komt, leidt dat tot aardbevingen en er kunnen bliksems overslaan. Daarna is hij weer zichtbaar voor zonsopgang, tot hij verdwijnt in de nacht.

Een komeet heeft twee staarten: een rechte staart van gassen, die kan lijken op een vlammend zwaard, en een kromme staart van gruis en stenen die rond de kop van de komeet kronkelt. Als de komeet langs de aarde komt, verandert hij steeds van vorm, want vanaf de aarde kijkt men steeds vanuit een andere richting naar de komeet. In de mythen kan hij de vorm aannemen van een leeuw met manen, een gehoornde stier, een vliegend paard of een gouden ram.

Zeus/Jupiter is een planeet. Zijn omlooptijd door de dierenriem is bijna 12 jaar, hij verplaatst zich bijna een sterrenbeeld per jaar. Door de precessie van de aardas verplaatst het lentepunt zich in 3.600 jaar ongeveer anderhalf sterrenbeeld. Volgens de archeologen zijn de muren van Jericho ingestort in 1583 v.Chr.. Als de exodus begon in 1628 v.Chr., dan is dat 45 jaar na het begin van de exodus. Als Jupiter, de aarde en de zon op een lijn stonden in de lente van 1628 v.Chr., dan kan men berekenen waar Jupiter stond: in de Schorpioen, dicht bij de Weegschaal. De komeet kwam kennelijk langs Jupiter, werd vertraagd en kwam langs de aarde. Hij moet dan uit de Schorpioen zijn gekomen. In 1568 v.Chr., dus 60 jaar later, stond Jupiter weer in de Schorpioen. Als de komeet dan nogmaals langs Jupiter komt, kan hij worden versneld. In de Bijbel en de mythen vinden we deze kosmische elementen soms inderdaad terug!

& & & & & & &

Dit laatste deel van “Kinderen van Kadmos” is vooral gebaseerd op “De Bakchanten” van Euripides, een tragedie die in 405 v.Chr. voor het eerst werd opgevoerd. Helaas verwart Euripides Kadmos uit dit lied met de zoon van Agenor, die getrouwd was met Harmonia. Deze tragedie speelt zich echter af na de strijd van Zeven tegen Thebe. Dat blijkt uit “Smekende vrouwen” van Euripides. Koning Theseus van Athene, die Oidipous te woord stond in Kolonos, strijdt daarin tegen de Sparti, de gezaaide mannen van Kadmos. Uit “De Bakchanten” blijkt dat een van hen, Echion, een tijdgenoot was van Dionysos, de hoofdpersoon van “De Bakchanten.”

In de Bijbel gaat het erfrecht van vader op zoon. In Thebe ging het erfrecht nog van moeder op dochter, maar de priesters van Apollo wilden dat veranderen in erfrecht van vader op zoon. Dit leidde ertoe dat men dacht dat Oidipous zijn vader zou doden, waarop hij met doorboorde voeten in het Kithairon gebergte werd gelegd. Hij werd gered en groeide op in Korinthe. In onwetendheid omtrent zijn afkomst doodde hij zijn vader en trouwde hij met zijn moeder. De rechtsorde in het moederrecht berustte echter op het taboe op incest! De verwantschapsverwarring leidde later tot strijd tussen zijn zonen, terwijl zijn dochters ongehuwd bleven.

Door het huwelijk van Oidipous met zijn moeder Iokaste werd de verwantschapsorde doorbroken. Uit de tragedie “Antigone” bleek reeds dat Kreon, de heerser van Thebe, zijn verstand kwijt was. In Thebe heerst nu een machtsvacuüm. Na de dood van Kreon bezet een zekere Kadmos de troon. Kadmos is echter een stamnaam, geen persoonsnaam! Moederrecht en vaderrecht wisselen elkaar nu af. De oudste dochter van Kadmos trouwde met Aristaios uit Libië, die was grootgebracht met nectar en ambrozijn. Door dat huwelijk werd Aristaios koning: moederrecht. Hij werd opgevolgd door zijn zoon: vaderrecht. Daarop volgde Echion, een gezaaide en getrouwd met de jongste dochter van Kadmos: weer moederrecht. Ook hij werd opgevolgd door zijn zoon: vaderrecht. In de “Bak­chanten” speelt ook het moederrecht weer een rol: de Bakchanten aanbidden de moedergodin!

Over de geboorte en de jeugd van Dionysos doen zich verwarde verhalen de ronde. Zijn moeder Semele, een dochter van Kadmos, stierf in het kraambed door de bliksem van Zeus. Dionysos zou zijn opgevoed door Makris van Nysa in het Helikon gebergte, door zijn tante Ino in Thebe en Levadia, hij zou zijn opgegroeid op Euboea. Dit hoeft elkaar niet tegen te spreken. Ook heeft hij de halve wereld bereisd, naar Baktria in de Afghaanse Himalaya en naar het gezegende Arabië! Ook op deze reis wisselen moeder­recht en vaderrecht elkaar af. Dionysos keert terug naar Thebe. Daar verschijnt de god, hetgeen gepaard gaat met wonderen die lijken op het lot dat Jericho trof. Als deze verhalen een kern van waarheid bevatten, dan was Dionysos een tijdgenoot van Jozua.

& & & & & &

Zowel de komst van de Libiër Aristaios als de wereldreis van Dionysos verschaffen de mogelijkheid om iets te vertellen over de gebeurtenissen in andere landen. Al deze verhalen spelen zich af rond 1600 v.Chr. en zijn gebaseerd op archeologische vondsten. Eenvoudig is dit niet, want rond die tijd vallen er gaten in de archeologie. Er volgt overal een “duistere eeuw”. In Egypte vinden dergelijke gebeurtenissen echter plaats rond 1785 v.Chr., hetgeen doet vermoeden dat de Egyptische chronologie niet klopt. Omdat de chronologie van alle omringende landen is gebaseerd op de Egyptische chronologie, kunnen er ook fouten zijn geslopen in de oude geschiedenis van deze landen! Daarom klopt dit verhaal soms niet helemaal met de officiële oude geschiedenis.

Dionysos reisde door het land van Meden en Perzen, maar deze volkeren waren rond 1600 v.Chr. nog onbekend, zodat dit deel van het verhaal berust op vermoedens. De Meden woonden later ten zuiden van de Zwarte Zee, maar Rey, vlak bij Teheran, bleek al enige duizenden jaren bewoond. Ook van het volk dat in dit boek Koerti wordt genoemd, is de geschiedenis vaag. In de Assyrische annalen heten ze Guti, Gurti, Kuti of Kurti en hun betaan was al sinds 2200 v.Chr. bekend. De archeologen noemen hen Hurri of Chorieten. Tegenwoordig wonen de Koerden in het Tauros­gebergte aan de bovenloop van Eufraat en Tigris en in het Zagrosgebergte, maar hun geschiedenis rond 1600 v.Chr. is onbekend. De reis van Dionysos gaat daar door een blanco archeologisch gebied.

De Hethieten of Hatti in Klein Azië zijn beter gedocumenteerd. Dat volk werd in deze tijd geplaagd door moord op de koningen. In het moederrecht werd een koning opgevolgd door zijn schoonzoon. Grijpt een zoon de macht, dan zet hij zijn zwager buiten spel. Ook hier streden moederrecht en vaderrecht om voorrang. Omdat de regeringsperioden onbekend zijn, kennen de archeologen aan elke koning een regering van 25 jaar toe. Op die willekeurige manier werd ruim een eeuw gevuld! Hun laatste koning heette Telipinus. Van hem bleef een belangrijk edict bewaard, waarin hij bepaalde dat het erfrecht van vader op zoon gaat, maar er bestaat ook een mythe waarin hij verloren raakt. In dit boek vindt u beide verhalen terug.

Dan is er nog het taalprobleem dat ontstaat als mensen gaan zwerven. Aristaios kwam uit Libië, we mogen aannemen dat hij gebroken Helleens sprak. De taal van Libië zal hebben geleken op Egyptisch. Ook de invasies van Indo-Ariërs plaatst men rond deze tijd. Op zoek naar de zon trok men kennelijk naar het zuiden, om te stuiten op de Middellandse Zee. Vervolgens trok men naar het oosten, omdat daar de zon opkomt. Sommige Griekse mythen getuigen nog van de volksverhuizing naar Kolchis.

Dionysos reisde door verre landen. Ook dat moet hebben geleid tot een taalprobleem, ware het niet dat de oude wereld beschikte over een internationale taal. Zoals tegenwoordig het Engels geldt als wereldwijde voertaal, zo was dat in de oudheid het Akkadisch, de taal van Babylon. Rond 1600 v.Chr. was dat de hoofdstad van het Oud Babylonische Rijk. Uit het Amarna-archief, dat van veel later stamt, blijkt dat niet het Egyptisch, maar het Akkadisch werd gebruikt voor internationale diplomatieke correspondentie. In plaats van Akkadisch wordt in deze roman gebruikt gemaakt van het Engels, onze eigen internationale voertaal.

& & & & & & & &

Hoofdstuk 1: “Smekende vrouwen” bevat gedeelten uit de gelijk­namige tragedie van Euripides. Het gaat over Argos na de verloren strijd van Zeven tegen Thebe. Hoofdstuk 2 gaat over Thebe na die strijd, waar een machtsvacuüm heerst dat moet worden gevuld. Hoofdstuk 3 en 4 gaan over de kindertijd en de wereldreis van Dionysos. Hoofdstuk 5: “De Bakchanten” bevat vrijwel de hele tragedie van Euripides, alleen het slot is weggelaten. Hoofdstuk 6: “De Epigonen” gaat over de zonen van de Zeven, die Thebe ook willen veroveren. De gelijknamige tragedies van Aischylos en Sophokles zijn helaas verloren gegaan, zodat we het moeten doen met weinig gegevens. Hierdoor ontstaat wel ruimte om mythen uit andere landen te plaatsen, die allen spelen in dezelfde tijd.

De citaten zijn weer voorzien van eindnoten die in de index staan. Soms geven deze slechts aan op welke tekst iets gebaseerd is, maar men kan dat zelf controleren. In de index staat ook weer een lijst met de betekenis van Griekse namen.

———————————————————-
Tot zover de theorie. Wat dan volgt, is een roman die alle personen in de tragedie beschouwd als mensen van vlees en bloed. Het verhaal is boeiend, verhelderen en het loopt mijn of meer goed af. De Griekse klassieken vertellen wellicht zelfs een waar verhaal!
Veel leesplezier gewenst!

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

Laat een reactie achter

Recente reacties