Archief
Artikelen

Van de vierdelige serie van de PBS, De Medici, Godfathers of the Renaissance, eindigde het derde deel met de nederlaag en de vlucht van Giulio, oftewel paus Clemens VII. Deze wist de pauselijke macht via diplomatieke weg terug te winnen. Ook Florence kwam weer onder de heerschappij van een de’ Medici, waarna de stad en het geslacht van de’ Medici weer opbloeiden onder hertog Cosimo I. Een belangrijke beschermeling van de’ Medici was Galileo Galilei. De Renaissance ging niet langer alleen over kunst, maar ook de wetenschap sloeg vernieuwende wegen in.

Toen Giulio de Medici in 1534 stierf, heerste er in Florence een jongere telg uit het geslacht van de’ Medici, hertog Alessandro de’ Medici (1510 – 1537). Hoewel hij toen werd beschouwd als een zoon van Lorenzo II, de kleinzoon van Lorenzo I, was hij waarschijnlijk een zoon van Giulio, paus Clemens VII. Deze had een verdrag gesloten met keizer Karel V, die heerste over Duitsland en Spanje en die streng tegen de reformatie was. Ook bestreed hij de Fransen op Italiaans grondgebied, in een reeks van oorlogen waar heel Europa bij betrokken was, de Italiaanse Oorlogen (1494 – 1559). Spanje was in die tijd rijk, sterk bewapend en machtig.

Toen Alessandro in 1537 werd vermoord, had hij geen erfgenaam. Er was alleen nog een verre neef van 17 jaar: Cosimo I de’ Medici (1519 – 1574), die de geschiedenis zou ingaan als De Grote. Cosimo begon echter klein. In Florence woonde nog een leerling van Michelangelo, Giorgio Vasari, die zich prompt aandiende bij zijn nieuwe patroon. Hoewel hij in de schilderkunst de mindere was van zijn geniale leraar, was hij een meester in public relations. Dank zij Vasari kon Cosimo de roem van zijn voorvaderen evenaren als beschermer van de kunst. Vasari schilderde trouwens zelf ook prachtig, de illustratie boven dit artikel is van hem.

In 1539 trouwde Cosimo met Eleonora van Toledo ((1522 – 1562), een rijke Spaanse erfgename. Dit huwelijk verzekerde hem tevens van de militaire steun van Karel V. In Rome had de contrareformatie inmiddels de overhand gekregen. Het prachtige fresco Het Laatste Oordeel van Michelangelo werd gekuist door over de naakte geslachtsdelen kleding te schilderen. De schilder die deze opdracht kreeg, ging de geschiedenis in onder de bijnaam Il Braghettone (de grote onderbroek maker).

De rijke Eleonora vond het huis van haar echtgenoot, het middeleeuwse Palazzo Vecchio beneden haar stand. Daarom kocht ze in 1549 het naburige Palazzo Pitti. Nog later liet Cosimo de twee paleizen met elkaar verbinden. Omdat de administratie van zijn land zich steeds verder uitbreidde, liet hij ook een groot kantoor bouwen, de Uffizi, dat mede dank zij Vasari prachtig werd gedecoreerd. Het is nu een van de oudste kunstmusea ter wereld.

Intussen was Cosimo bezig om zijn grondgebied gewapenderhand uit te breiden tot heel Toscane, Siena en Lucca. Daardoor kreeg hij de kust in handen, zodat hij een haven had en een vloot kon uitrusten. Het Florence van de’ Medici was nu tevens een militaire macht.

De uitvinding van de boekdrukkunst, rond het midden van de 15e eeuw, had een omwenteling teweeg gebracht in de kennisoverdracht. In feite was dat de drijvende kracht achter de Renaissance. Voordien had de Kerk het monopolie bezeten over kennis, nu kwam deze kennis in handen van de burgerij. De Kerk van Rome had daarom een lijst van verboden boeken samengesteld, waaronder vele werken van de oude Grieken en van grote schrijvers van de Renaissance. In 1559 kwam de Inquisitie naar Florence. Cosimo bezat een bibliotheek vol “verboden” boeken! Omdat hij zich niet kon veroorloven om de Kerk tegen zich te krijgen, organiseerde hij een openbare boekverbranding.

Eleonora stierf in 1562, samen met haar zonen Giovanni en Garzia, waarschijnlijk aan malaria. Cosimo werd in 1569 door de paus gekroond tot groothertog. Cosimo stierf in 1574, hij werd opgevolgd door zijn oudste zoon Francesco (1541 – 1587). Deze werd opgevolgd door zijn jongere broer Ferdinando (1549 – 1609). Deze werd opgevolgd door zijn oudste zoon Cosimo II (1590 – 1621), die werd opgevolgd door zijn oudste zoon, Ferdinando II (1610 – 1670). De’ Medici was nu een aanzienlijk adellijk geslacht, er werden huwelijken gesloten met de grootste vorstenhuizen van Europa.

Galileo Galilei (1564 – 1642) werd geboren in Pisa en hij ontwikkelde zich tot de grootste geleerde van zijn tijd. In 1610 nam Cosimo II hem in dienst als professor en huisleraar voor zijn kinderen. De ontdekkingen van Galilei waren in strijd met de leer van de kerk. In 1600 was Giordano Bruno reeds door de Inquisitie veroordeeld tot de brandstapel voor zijn ideeën over de oneindigheid van de kosmos. Galilei stond onder de bescherming van de’ Medici. Intussen verspreidde de Renaissance zich over Europa.

In 1633 werd Galileo veroordeeld door de Inquisitie. Hij kreeg huisarrest en een verbod om zijn boek Dialogo te publiceren. Zijn machtige leerling Ferdinando II d’ Medici durfde hem niet te verdedigen. Onder de naam Discorsi vond een herschreven versie van dit verboden boek echter de weg naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, waar men zich in de 17e eeuw al niets meer aantrok van de paus en de Inquisitie!

Ook dit laatste deel van de serie is weer fraai geïllustreerd. De mode verandert, de kunst verandert, maar de Kerk probeert alle veranderingen tegen te houden. De analogie met het heden dringt zich op, want de boekdrukkunst bracht een ontwikkeling op gang die vergelijkbaar is met het huidige internet. De hedendaagse machthebbers reageren al net zo panisch! De ontwikkeling valt echter niet tegen te houden.


Cosimo I, hertog van Toscane, (niet te verwarren met Cosimo de Oude of Cosimo II)

Power vs. Truth duurt 55 minuten.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

7 Reacties op “De’ Medici, peetvaders van de Renaissance IV”

  • Eheu:

    Kleine correctie/aanvulling op de naam ‘Il Braghettone’ (ik hoef dat niet eens op te zoeken, ‘geniaal’ als ik ben):
    Il Braghetto betkent ‘de Gulp’ en ‘per extensie’ de Onderbroek. De vergrotende trap wordt in het Italiaans weergegeven door het toevoegsel ‘-one’ aan een woord.
    Zodat ‘Il Braghettone’ betekent : ‘De grote Gulp’/’- Onderbroek’.
    Met al het ‘dubbelzinnige’ dat daar bij hoort.

    Dank voor heel deze heel belangrijke serie beschouwingen beste Bou.
    En die ‘Kerk’ die jij bedoelt, – zou die ook niet nog vandaag voortleven, onder welk ‘Dogma’ dan ook, e.v. nadrukkelijk tegengesteld aan die uit de tijd van de Inquisitie?
    Ik zei al: dit is geen verleden tijd. Hoogstens ‘o.v.t.’. En (daar wees ik in mijn vorige comments al op) wat daar mooi aan was en was begonnen, is lang geen definitief historisch product of verworvenheid. In weerwil van een bepaalde ‘esthetische’/dilettantse ‘postmoderne’ en relativistische melancholie.
    Net als ‘waarheid’ geen definitieve blasé ‘hard rationalisme’ van de feiten is daartegenover.
    Tenzij je de geschiedenis stop wil zetten natuurlijk, – en hem af maken.

    Dat verklaart een groot deel van mijn ‘onfatsoenlijke’ tirades van tijd tot tijd.

    Groet
    Eheu

    • mr. drs. Bou:

      Beste Eheu,
      Dank voor je bijdrage aan mijn invulling van de saaiste dagen van het jaar. Dat van die onderbroekenschilder, dat wist ik nog niet en ik lachte me slap! Alsof kuisheid afhangt van een grote gulp of onderbroek!
      Dank ook voor Bach, want die aria’s zijn zo wonderschoon. Deze saaie dagen bieden voldoende tijd om te vullen met die verrukkelijke muziek!
      En natuurlijk is dit geen verleden tijd. Het gaat immers om de wortels… Aan de vruchten kent men de boom, maar aan de wortels kent men de geschiedenis.

    • Eheu:

      Een toevoeging die ik nog kan geven is dat het woord ‘Braghettone’ ook duidelijk een verwijzing is naar de een bijbetekenis van die term: nam. ‘Opschepper’ (in het verlengde van het gegeven ‘iemand die gewichtig doet’ of ‘zonder gêne optreedt’.

      Ga me niet zeggen dat je die betekenissen niet op Wikipedia of in I-Net woordenboeken terugvindt, of…ik zou wel weer eens uit mijn onfatsoenlijke slof kunnen schieten (iets wat slechts doe ‘als en uitsluitend als’ ik tot zulks gedwongen wordt, uit fatsoen en waarheidsgetrouwheid ze’ma’).

      Maw: de ‘geschiedenis’ is veel rijker dan veel mensen haar plegen voor te stellen (of beleven), en ze geeft ook veel meer mogelijkheden en opdrachten dan men doorgaans wil beseffen. Met name dus voor een ‘moderniteit’ die zichzelf als het ‘summum’ of eindpunt van die geschiedenis beschouwd, in al haar ‘wetenschap’ en hoogmoed, en zich daardoor juist van die vruchtbaarheid dreigt te beroven.

      Grootse uitspraken, niet waar? En nochtans zit er dit maal geen enkel onvertogen woord tussen. Niet dat het me helpen zal mezelf tegen de geestelijke armoe van de verketteraars van de geschiedenis en alle mogelijkheden die ze bevat te beschermen.
      (ik heb daar bewijzen van, omdat ik een bepaald voorbeeld ben van de manier waarop die rijkdom kapot gemaakt wordt – niet dat dat voor mij zo veel meer uitmaakt natuurlijk, maar ik heb ze wel voor het geval dat uitgebreid op schrift gesteld, in het geval er nog mensen ná mij komen – zal ik, voorkómend als ik ben, verder niemand mee lastig vallen ‘tuurlijk).

      Maar da wou ik dus mar zegguh.

      En ik zal verder ook zo veel mogelijk niet meer reageren op dit blog, om ‘genoemde’ onaangenaamheden zoveel mogelijk de lezers te besparen. Naast nog het feit dat het me, vanwege de ‘veiligheid’ (wegens het hele leger aan idioten dat dit soort sites nu eenmaal pleegt te willen belegeren), de moeite die ik moet doen om door de captchas etc. te komen, niet waard is.

      Groet
      Eheu

      • mr. drs. Bou:

        “Maar da wou ik dus mar zegguh.”
        Eheu, ik lust zelf ook wel een glaasje, maar blijf nuchter! En als je een account aanmaakt, dan kun je reageren zonder die smerige captcha!

  • Eheu:

    Nuchter blijven in een bezopen wereld is als vechten tegen de bierkaai, best Bou (ik weet waarover ik het heb, – misschien zul je dat ooit nog van me horen).

    Ondertussen: geniet van Bach, en let vooral ook eens op de ‘Wereldse Cantates’ (ik weet, je moet even zoeken, zijn er een heleboel, tegen het eind van de serie)…: ik geloof dat ik nog het meeste plezier beleef aan díe ‘luchtige’/feestelijke stukken.
    Maar dat kan e.v. ook zijn omdat ze itt tot die Aria’s, door een Duits gezelschap gezongen en gedirigeerd worden. Nederland is nu eenmaal niet het land waar de beste vocalisten te vinden zijn -hoewel het dus absoluut rijk is aan geniale instrumentalisten, – dat voor het geval ik weer eens voedsel zou schijnen te geven voor een ‘nationaal minderwaardigheidscomplex’ met heel vervelende intern. gevolgen bovendien…
    Wat betreft ‘account’: ik doe geen moeite. Is ook voor jouw makkelijker als ik ondanks dat ik mijn ‘mathematische’ (temeer daar ik ondanks het feit dat ik de juiste letter-cijfer combi intik ik steevast vier tot vijf keer geweigerd word) weg door te captchas vind, té bezopen schijn te reageren. En af en toe (gezien mijn situatie) is dat ook terecht (ik weet wel dat dat ‘dubbelzinnig’ is, – is juist de ‘sju’ ze’ma hier).

    Groet
    Eheu

  • yvonne:

    Beste Bou en reageerder Eheu, heb vanmiddag 1e posting gekeken en beluisterd, en ik kon alleen tot de conclusie komen dat er inmiddels 500 tot 600 jaar later, er eigenlijk niet eens zo veel veranderd is….

    Ga de andere delen nog bekijken.

    Groet Yvonne

  • yvonne:

    Och 1e posting, De medici, peetvaders van de Renaissance, bedoel ik, had het nog zo keurig opgeschreven.

Laat een reactie achter

Recente reacties