Archief
Artikelen

Onlangs stuitte ik op het YouTube kanaal CC Prose, waar Engelse litteratuur op video wordt voorgelezen, getoond en ondertiteld. Hun boekenlijst bied voor elk wat wils, van Alice in Wonderland tot het Communistisch Manifest van Karl Marx en Friedrich Engels. Wereldliteratuur! Kijk zelf ook eens rond in deze virtuele bibliotheek en kies zelf welk boek als volgende aan de beurt is. Zelf koos ik voor Communistisch Manifest van Marx en Engels uit 1848.

Het is al lang geleden dat ik het voor het eerst las en het staat zelfs niet meer in mijn boekenkast! Dat heb ik toch niet weggedaan? Misschien uitgeleend en nooit terug gekregen… Het is geschreven in 1847 en in 1848 uitgegeven. Sindsdien is het een van de meest invloedrijke politieke geschriften tot op heden. Het communisme dat in het midden van de 19e eeuw slechts werd gezien als een ideologie die gevaarlijk was voor de heersende klasse van kapitalisten, is anderhalve eeuw later in verscheidene landen het heersende politieke systeem. Helaas worden deze landen nu van de kaart geveegd met wapengeweld!

Volgens Marx wordt de geschiedenis bepaald door de voortdurende strijd tussen sociale klassen. In de oudheid was dat de strijd tussen slaven en vrije mensen, de slavenhouders. In de Middeleeuwen was de sociale kaart meer divers: er was de adel, er waren vrije mensen, er waren kloosters en gilden, maar een deel van de bevolking leefde nog steeds in slavernij, als horige landarbeider of als lijfeigene. In de steden ontwikkelde zich echter de bourgoisie, de vrije burgers die leefden van handel, maar ook van de manufactuur. In de loop der eeuwen is daaruit het kapitalisme ontstaan, waarin twee sociale klassen tegenover elkaar staan: de loonarbeider die niets anders bezit dan zijn eigen arbeid en de kapitalist die de productiemiddelen bezit. Daartussen bevindt zich een zelfstandige middenstand, die bij vlagen wordt vermalen door het antagonisme tussen loonarbeid en kapitaal.

Een andere belangrijke stelling van Marx is dat meerwaarde (en daarmee marktwaarde) uitsluitend ontstaat door menselijke arbeid. In ons kapitalistische stelsel van de “vrije markt”-economie kan men ook geld verdienen door rente of speculatie. De arbeid die nodig is om die rente tot stand te brengen, wordt echter niet geleverd door de kapitalist, maar door iemand die arbeid verricht. Deze arbeider wordt onderbetaald, omdat naast zijn levensonderhoud en het geld voor nieuwe investeringen ook de rente moet worden opgebracht. Dit probleem is structureel, maar in Nederland is op dit moment niet goed zichtbaar tot welke ellende dit kan leiden voor de arbeiders. We hebben het toch goed?

In Libië, een socialistisch land, hadden de mensen het tot voor kort ook goed. Helaas heeft de NATO dat land aan barrels gebombardeerd, zogenaamd om de bevolking te beschermen tegen een wrede dictator. In Syrië, eveneens socialistisch, probeert het “Vrije Westen” nu hetzelfde te doen. Socialisme is niet naar de zin van de kapitalisten. De arbeiders die het slachtoffer zijn van de kapitalistische “vrije markt” wonen voornamelijk in de Derde Wereld. Zij zijn gedwongen om keihard te werken voor een hongerloon, opdat sommige consumenten in het “vrije westen” het hele jaar door aardbeien en sperziebonen kunnen kopen. Hun armoede is voor ons nauwelijks zichtbaar.

In de 19e eeuw was dat anders: de uitgebuite arbeidersklasse woonde in dezelfde steden als de kapitalisten. In de kelders van de herenhuizen woonde het personeel samen met de ratten, op de zolders sliepen de kamermeisjes met de muizen of vleermuizen. Wie Het Kapitaal van Marx heeft gelezen, begrijpt dat Marx een sociaal bewogen mens was. Een ander verhelderend (en spannend!) boek over rijkdom en armoede in het 19e-eeuwse Engeland is The Quincunx van Charles Palliser, waarin ook het erfrecht een belangrijke rol speelt.

Op dit moment gaan Griekenland en Spanje ten gronde aan de rente op de staatsschuld. In de VS wonen talloze mensen in tenten aan de rand van de stad, omdat ze hun hypotheekrente niet meer konden betalen. Rente leidt tot welvaart voor de rijken, maar tot armoede voor de werkende bevolking! Zoals op dit moment de Middenstand steeds meer in de richting wordt gedreven van de armoede, zo was dat ook het geval in de tijd van Marx. Er ontstaat een tweedeling: bourgoisie en proletariaat. Uiteraard kan men de analyse van Marx niet volledig projecteren op het heden. Zo bestonden er in die tijd wel rijke kapitalisten, maar nog geen grote corporaties.

In het deel twee van Communistisch Manifest (begint na een half uur) staat vanaf 1 uur 03 een lijst van tien maatregelen. Het manifest zegt dan: Deze maatregelen zullen natuurlijk, naargelang de verschillende landen, verschillend zijn. Voor de verst ontwikkelde landen zullen evenwel de volgende tamelijk algemeen kunnen worden aangewend:

1 Onteigening van het grondeigendom en aanwending van de grondrente tot staatsuitgaven.
2 Zware progressieve belasting.
3 Afschaffing van het erfrecht.
4 Confiscatie van het eigendom van alle emigranten en rebellen.
5 Centralisatie van het krediet in handen van de staat door een nationale bank met staatskapitaal en uitsluitend monopolie.
6 Centralisatie van het transportwezen in handen van de staat.
7 Vermeerdering van de nationale fabrieken, van de productiemiddelen, ontginning en verbetering van de landerijen naar een gemeenschappelijk plan.
8 Gelijke arbeidsplicht voor allen, oprichting van industriële legers, vooral voor de landbouw.
9 Vereniging van landbouw- en industriebedrijf, aansturen op de geleidelijke opheffing van het onderscheid tussen stad en land.
10 Openbare en kosteloze opvoeding van alle kinderen. Afschaffing van de kinderarbeid in fabrieken in zijn huidige vorm. Verbinding van de opvoeding met de materiële productie enz.

Anderhalve eeuw later heeft de geschiedenis ons geleerd in hoeverre deze maatregelen haalbaar zijn, of ze hebben gewerkt en welke nog bruikbaar zijn. Groot grondbezit speelt nog steeds een grote rol in Afrika en Zuid-Amerika, maar zware progressieve belastingen zijn niet nodig in een land waar iedereen ongeveer even veel krijgt. Afschaffing van het erfrecht is onmogelijk, want we gaan allemaal dood en de volgende generatie ontvangt onze erfenis. Opvallend is echter dat het erfrecht in de Naam van de Vader systematisch leidt tot een onrechtvaardige verdeling. Waarom emigranten en rebellen het moeten ontgelden, is me onduidelijk, maar punt nummer 5 zou nu punt nummer 1 moeten zijn! Wat betreft dat transportwezen, Nederland had ooit de Nationale Spoorwegen NS. Toen reden de treinen nog op tijd! Gratis onderwijs en gratis gezondheidszorg blijken waar ook ter wereld te leiden tot een gezonde en hoog opgeleide bevolking. Die twee punten houden we er in. Wat echter het beste blijkt te werken, is niet de centrale eigendom van productiemiddelen door de staat, maar het radencommunisme, de democratie van onderop!

Het laatste half uur gaat over het derde deel: de socialistische literatuur. Dit deel lijkt een beetje achterhaald, maar het is wel leuk voor de algemene ontwikkeling.

The Communist Manifesto by Friedrich Engels and Karl Marx duurt anderhalf uur.

Toegift: Milva – Bella Ciao

Bella ciao – l’origine yiddish della melodia

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

10 Reacties op “Het Communistisch Manifest (Marx en Engels 1848)”

  • Achilles:

    Tja marx.. Marx was een vrijmetselaar.
    ”Centralisatie van het krediet in handen van de staat door een nationale bank met staatskapitaal en uitsluitend monopolie”
    Zeker een 1 monopolistische Rothschild bank, die zullen het communisme verwelkomen! Nooit gelezen dat het communisme is geinstalleerd door mannen als trotsky etc: Rothschild agenten!

    Nee ik geloof meer in een decentraal systeem:
    http://kleureneconomie.nl/

    Waarin iedereen de vrijheid heeft om een bank te beginnen de eerlijkste en duurzaamste banken zullen blijven bestaan!

  • mr. drs. Bou:

    Beste Achilles,

    Nee ik geloof meer in een decentraal systeem:
    http://kleureneconomie.nl/

    Ik ook!

    Maar het een sluit het ander niet uit. Het Manifest zegt dat alleen een Staatsbank krediet mag verstrekken. Natuurlijk is dan iedereen vrij om een bank op te richten, maar deze dient dan slechts voor financiële transacties. Alleen de Staatsbank geeft geld uit, particuliere banken kunnen daarmee handelen. Vind ik een goed idee!

    De geleidelijke opheffing van het onderscheid tussen stad en land vind ik ook een goed idee. Eetbare stadsparken, appel- en perenbomen in het gemeentegroen, dat soort dingen…

  • Ben:

    Marx legt in het Kapitaal waarom het gezag over het geld in de handen van de staat moet zijn. Geen speld tussen te krijgen.

    Met het verdacht maken van Marx schiet je je zelf in de voet.

  • mr. drs. Bou:

    Ha, die Ben! 🙂

    Marx is wereldlitteratuur! Alle mensen die kritiek op hem hebben, zouden hem eerst eens moeten lezen…
    Dat wil niet zeggen dat ik het eens ben met zijn 10 punten. Met sommige wel, met andere niet, dus gaarne een update van die punten. Na ruim anderhalve eeuw moet dat toch mogelijk zijn…

    Achter de schermen komen ook boze berichten binnen: Marx was een vrijmetselaar!! Nou, en? Volgende keer toch maar weer Romeo en Juliet van Shakespeare… Of een tekenfilm van Walt Disney… 😉
    En als ik nu geen eten kook, dan verhonger ik!

  • Fleur:

    Hoi Bou,

    Ik zag gisteravond een boeiende uitzending die ik hier graag wil plaatsen.
    Het is wel even een zit maar zéér de moeite waard!

    ” Vrijheid, gelijkheid en broederschap ”

    http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1249200

  • Fleur:

    Ik plaats de verkeerde link.
    Deel 1 is ook erg goed maar ik doel nu op deel 2 i.v.m bovenstaand onderwerp.

    http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1249323

  • Beste BOU

    Je moet nog maar eens goed kijken want je zoekt natuurlijk net als ik deed naar een [dun] ROOD boekje maar de band ervan is in de loop der tijd [mijn uitgave is van 1971 van Pegasus] verkleurd naar orange. Jaren lang dacht ik ook hem kwijt te zijn tot ik de boekenkast eens uitmestte.

    Mooiste stukje tekst vind ik nog altijd in het voorwoord van Marx en Engels [laatste van hun samen] bij de 2e Russische uitgave van 1882. De vraag die erin gesteld werd kan nu 130 jaar later nog steeds niet met een volmondig ja worden beantwoord. En wat was die tijd 130 jaar lang een vreselijke tijd waar de wereld nu nog steeds de uiterst negatieve gevolgen van ondervindt, op conto van ‘de kapitalisten’, die alle denkbare en ondenkbare gedaantes hebben aangenomen om zich maar niet bij het onvermijdelijke te hoeven aansluiten of neerleggen.

    “‘De taak van het ‘Communistisch Manifest’ was het proclameren van de onvermijdelijk nabijzijnde ondergang van de tegenwoordige burgerlijk eigendom. In Rusland vinden wij echter, naast een zich in een koortsachtig tempo ontwikkelende kapitalistische orde en de zich nu eerst vormende burgerlijke grondeigendom, de grootste helft van de bodem in gemeenschappelijke eigendom van boeren. En nu is de vraag: kan de Russische boeren gemeenschap, deze weliswaar reeds zeer verworden vorm van de oorspronkelijke gemeenschappelijke grondeigendom, rechtstreeks overgaan in een hogere communistische vorm van eigendom, of moet zij eerst hetzelfde ontbindingsproces doormaken, dat zich in de historische ontwikkeling van het Westen vertoont?
    Het enige, thans mogelijke antwoord op deze vraag luidt als volgt: indien de Russische revolutie het sein tot een arbeidersrevolutie in het Westen wordt, zodat beide elkaar aanvullen, dan kan de huidige Russische gemeenschappelijke eigendom tot het uitgangspunt van een communistische ontwikkeling dienen.
    Londen, 21 januari 1882″‘

    Engels leren, en marxisme, van Karl Marx en Frederick Engels in ene moeite door!
    Ik zocht op die site nog even naar “Ten days that shook the World” van John Reed http://stanvanhoucke.blogspot.com/search?q=John+Reed maar helaas zit die er niet bij.

    Op je vraag Waarom emigranten en rebellen het moeten ontgelden [punt 4] kan je op http://www.rijnlandmodel.nl/ het een en ander ontdekken over wat daar de overwegingen zijn wat betreft emi- en immigranten in het kader van het kosmopolitisme van ‘links’ Nederland. Ben er nog niet uit of het onversneden marxisme is wat die site uitdraagt, maar onversneden Nederlands in de Nederlandse politiek is het in ieder geval wel. Mijn opvatting is dat op het wereldtoneel elke linkse beweging wordt gedwongen een meer nationalistische koers te varen dan zij lief is in hun strijd tegen het imperialisme van het kapitaal, en in toenemende mate, je zou haast denken dat het niet erger meer kon, samen met de Westerse religies. Zoals ik al stelde, ‘de kapitalisten’, die alle denkbare en ondenkbare gedaantes hebben aangenomen om zich maar niet bij het onvermijdelijke te hoeven aansluiten of neerleggen. Dat is dus in de tegenwoordige tijd; aannemen.

  • http://www.youtube.com/watch?v=ZJN1tSEZbT8 De kern van het e-migratie verhaal is natuurlijk de e-migratie van kapitaal dat de producers, de arbeiders en boerenklasse van een land toebehoort. Naar bijvoorbeeld een land als Monaco.

  • Beste BOU

    Hier een volledige boekenlijst van http://marxists.org/archive/reed/index.htm John Reed. Helaas geen Nederlandse vertaling van Ten Days that Shook the World, John Reed http://marxists.org/archive/reed/1919/10days/10days/index.htm
    Jammergenoeg alleen nog op de 2ehandsmarkt in het Nederlands te verkrijgen [die van mij is niet te koop] http://www.bol.com/nl/p/nederlandse-boeken/tien-dagen-die-de-wereld-deden-wankelen/1001004005096429/index.html#product_secondhand maar er komt een tijd dat ook in ons land er weer grote vraag naar ontstaat. Het copyright voor de Nederlandse uitgave ligt bij Uitgeverij Pegasus, Amsterdan 1966, zo staat in mijn boek [ISBN 90 6143 144 1] maar hier http://www.postorderboekhandel.nl/uitgever/UitgeverijPegasus/ is de naam John Reed geheel onbekent geworden. Al brachten ze het om te beginnen maar als e-book uit. Volgens mij is daar wel een markt voor aangezien de http://zoeken.bibliotheek.nl/ hem ook al niet [meer] in de uitleen heeft. En dat is iets dat ik helemaal niet begrijp.

    Sorry, meer dan twee linken, dus misschien ga ik wel in de spambox, maar ik ben een beetje boos. Een geschiedenis van het goede lijkt zich niet te mogen herhalen, in tegenstelling tot van die van het kwade. Maar goed, de jongere generatie kan beter Engels lezen, al is het voor het overgrote deel juist de doelgroep die dat niet goed beheerst. Dus bij deze mijn verzoek aan de uitgevers en boekhandels wereld, en uiteraard aan de openbare bibliotheken.

Laat een reactie achter

Recente reacties