Archief
Artikelen

Deel 1 van het Groene Boek van Gaddafi is op BOUblog reeds besproken. Onlangs stuurde Ben B. me een Nederlandse vertaling van deel 2, over de economie. Volgens critici is dit deel van het Groene Boek wartaal, volslagen onleesbaar en zo voort. Wie Het Kapitaal van Marx heeft gelezen, begrijpt echter onmiddellijk wat Gaddafi bedoelt! En wie de geschiedenis van Libië ook maar een beetje kent, weet dat Libië dank zij de politiek van Gaddafi binnen een generatie veranderde van het armste land in Afrika, tot het meest welvarende land van Afrika en verre omstreken! Reden genoeg om deel 2 van het Groene Boek serieus te nemen.

In Het Kapitaal heeft Marx de kapitalistische economie ontleed in dialectische factoren. Uit zijn analyse volgt dat er in het kapitalisme onvermijdelijk een antagonisme bestaat tussen kapitaal en arbeid. Omdat het hier gaat om een machtsrelatie, is er volgens Marx maar een oplossing mogelijk: klassenstrijd! In 1917 vond er in Rusland een revolutie plaats waarin het proletariaat de macht greep. Het kapitalisme werd “afgeschaft” door alle kapitalisten te onteigenen en alle productiemiddelen tot staatseigendom te maken. We noemen dat communisme en we weten ook dat het leven van de arbeiders daardoor niet veel vrolijker werd. In plaats van arbeiders te zijn in loondienst van kapitalisten, veranderden zij in arbeiders in loondienst van de staat. De macht van de kapitalisten was gebroken, de macht van de staat kwam daarvoor in de plaats!

Dat ook Gaddafi Het Kapitaal heeft gelezen, blijkt overduidelijk uit zijn ideeën over de economie. Hij kiest echter niet voor het Sovjet-communisme, waarvan het Chinese communisme van Mao Tse Tung na WO II een ander voorbeeld vormde. Beide systemen gaan gepaard met een absolute staatsmacht, met concentratiekampen en miljoenen doden. Zoals bleek in deel 1 van het Groene Boek, wilde Gaddafi geen machtige staat die over het volk regeert, maar een bevolking die zichzelf bestuurt. Het economische systeem van Gaddafi sluit volledig aan bij dit idee van democratie en zelfbestuur.

In zijn verhandeling over de economie doet Gaddafi iets zeer opmerkelijks: hij schaft de loonarbeid af! Er wordt niemand onteigend, de revolutie van Gaddafi was daarom geweldloos. Er was geen klassenstrijd, iedereen mocht houden wat hij of zij bezat. Er was alleen een restrictie: niemand had nog het recht om anderen in loondienst te nemen. Wie behoefte had aan personeel, kon geen arbeidskracht meer kopen. De arbeidsmarkt werd afgeschaft! De enige mogelijkheid was om anderen te maken tot partner, tot compagnon in het bedrijf. De verantwoordelijkheid voor het arbeidsproces ligt dan bij alle medewerkers, de arbeidsomstandigheden worden in gezamenlijk overleg bepaald. En de meerwaarde wordt verdeeld over allen die hebben bijgedragen aan de vorming van deze meerwaarde. De uitbuitingsgraad is NUL.

Hoe is het mogelijk dat het armste land van straatarm Afrika binnen een generatie veranderde in het meest welvarende land van verre omstreken? Wie in loondienst werkt, beseft of voelt dat er een zekere graad van uitbuiting bestaat, al weten de meeste mensen niet hoe of waarom. Dit gaat ten koste van de arbeidsmotivatie. Loonarbeiders hebben de neiging om minder hard te werken zodra ze de kans krijgen: tien minuten te laat, een iets langere lunchpauze, een kwartiertje eerder weg, een dagje de griep en zo voort. Wie kan meebeslissen over de arbeidsomstandigheden en volledig deelt in de meerwaarde, doet zoiets niet! Werken is leuk en het levert wat op. Dagdieven is zonde van de tijd…

Dit is de erfenis van Gaddafi: Door het afschaffen van de loonarbeid maakte hij een einde aan de armoede in zijn land! De exploitatie die inherent is aan loonarbeid valt weg. Wie Het Kapitaal goed begrepen heeft, weet ook dat geld dan geen rente meer kan opbrengen. Rente bestaat immers uit meerwaarde die wordt onttrokken aan arbeidskracht. In Libië was elke lening vrij van rente.

Gaddafi begreep dat rente berust op exploitatie van arbeidskracht, hij deed daar niet aan mee. Libië was als land dan ook vrij van schulden. Heel Afrika betaalt zich blauw aan de rente die men jaarlijks verschuldigd is aan het IMF. Die rente moet worden opgebracht door de werkende bevolking, want alleen door arbeid ontstaat waarde. Die waarde komt echter niet ten goede aan de bevolking, want de rente aan het IMF moet eerst worden betaald. In Europa hebben alle landen een staatsschuld, ontstaan door de verkoop van obligaties. De rente moet worden opgebracht door de werkende bevolking, want alleen door arbeid ontstaat waarde. Daarom moet iedereen nu wat meer arbeid verrichten, zonder er zelf ook maar iets op vooruit te gaan. Dus wordt de pensioenleeftijd verhoogd, maar men zou ook de werkweek iets kunnen verlengen. De aldus geproduceerde meerwaarde gaat niet naar de bevolking, maar naar de schuldeisers.

In deel 2 van het Groene Boek zegt Gaddafi nog een aantal andere dingen, daarom heb ik het stuk met een markeerstift bewerkt. Zo verklaart hij iedereen tot eigenaar van het huis waarin hij of zij woont. Geen huur, geen hypotheek, maar de absolute zekerheid dat je kunt blijven wonen in het huis waarin je woont. Geen huisjesmelkers, geen bankschuld, geen huizencrisis… In Libië werkte niemand om de hypotheek af te lossen, maar slechts om er beter van te worden. Alle meerwaarde ging naar de producent van deze meerwaarde: degene die de arbeid verricht.

Nu vraagt u misschien: Waarom kwam de bevolking dan in opstand tegen Gaddafi? Dat is de verkeerde vraag. De juiste vraag is: Kwam de bevolking in opstand tegen Gaddafi, of hebben de NATO-kapitalisten met list, bedrog, wapensmokkel en grof geweld een einde gemaakt aan dit ultieme voorbeeld van democratisch socialisme?

Libyan Crisis: Events, Causes and Facts duurt 25 minuten.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

15 Reacties op “Het Groene Boek van Gaddafi: De economie”

Laat een reactie achter

Recente reacties