Archief
Artikelen

Psychopaten zijn mensen zonder normaal geweten, zij kennen geen enkel schuldgevoel. Dit blijkt samen te gaan met een stoornis in de hersenen. Hun amygdala blijkt niet te werken. Dit hersenorgaan dat vlak bij de hippocampus ligt, is verantwoordelijk voor emotionele reacties. Vermoedelijk lijdt ongeveer 1 tot 4 % van de bevolking in meerdere of mindere mate aan psychopathie, maar in gevangenissen bestaat vaak 20% van de gedetineerden uit psychopaten. Een profiel van deze karakterstoornis werd samengesteld door psychologen. Psychopaten blijken vaak gladde praters die heel charmant overkomen, maar voortdurend slachtoffers maken. Zij hebben slechts oog voor hun eigen belang en ze vinden zichzelf super belangrijk. Zo nodig gaan ze over lijken, maar lang niet alle psychopaten zijn bloeddorstige seriemoordenaars.

Robert Hare, Professor in de Psychologie aan de Universiteit van Vancouver, heeft een test ontwikkeld die de Hare Psychopathy Checklist wordt genoemd. De test gaat als volgt: In speciale, gestandaardiseerde interviews krijgt een persoon een score van 0, 1 of 2 op een reeks van 20 karaktertrekken. De maximale score is 40, maar wie die hoger scoort dan 26 wordt als psychopaat beschouwd. Daaruit volgt dat psychopathie geen absoluut kenmerk is, maar een eigenschap die in meerder of mindere mate aanwezig kan zijn.

Wie de documentaire The Corporation heeft gezien, weet dat de rechtspersonen die ons bedrijfsleven beheersen, lijden aan een zelfde karakterstoornis als psychopaten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de leidinggevende personen in deze bedrijven soms psychopaten zijn. Om een gewetenloos bedrijf te willen leiden, is het handig wanneer men zelf evenmin over een geweten beschikt. De kwaliteiten die men graag ziet bij leidinggevenden, lijken bij psychopaten zelfs in verhoogde mate aanwezig. Ze zijn doortastend, want ze hebben geen gevoel voor verantwoordelijkheid, ze kunnen goed delegeren, want ze zijn zeer manipulatief en meestal te lui om te werken, ze zijn goed in staat om ook “zware” beslissingen te nemen, zoals een massa-ontslag, want ze kennen geen empathie, en ze zijn uiterst competitief, want zonder scrupules. Ze kunnen ook heel goed liegen, wat handig is als er een “bedrijfsongeval” moet worden goedgepraat. Een autoriteit op dit gebied noemde deze psychopathische zakenlieden Snakes in Suits.

Psychopaten vindt men niet alleen in het bedrijfsleven, maar ook in de politiek. Het boek Political Ponerology door Andrew Lobacewski gaat over psychopaten met politieke macht. Het is een studie naar de eigenschappen van wrede dictators en onderdrukkende regimes. Psychopaten kunnen eigenschappen veinzen waarvan ze weten dat anderen die waarderen. Hoewel zij zelf geen emoties voelen, kunnen zij die wel goed in anderen herkennen. Daar spelen ze dan perfect op in. Het resultaat is dat sommige wrede dictators bij een grote groep van de bevolking heel populair kunnen zijn.

Equinox-Psychopath is een documentaire die in december 2000 werd uitgezonden op Channel 4. Hij gaat over psychopaten en het onderzoek naar de mogelijkheid om hen te behandelen. Dat blijkt nogal moeilijk, want ze hebben geen enkel zelfbeeld. Let bij voorbeeld eens op de manier waarop een veroordeelde psychopaat (de moordenaar van zijn broer) over zichzelf praat. Hij lijkt een vriendelijke en intelligente hippie die niets liever wil dan meewerken aan zijn therapie. Hij kent het jargon van zijn hulpverleners door en door en hij weet feilloos de indruk te wekken dat hij zichzelf nu eindelijk begrijpt!

Een Nederlands interview met dr. Paul Babiak, een bedrijfspsycholoog die ook in de docu aan bod komt, staat hier in de VPRO-gids.

Equinox-Psychopath duurt 49 minuten.

Bekijk deze video op Google Video.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

9 Reacties op “Psychopaten in onze samenleving”

  • Ja, dat verhaal staat als een huis. Maar nu je over hersenstructuren begint:
    Volgens de psychoanalyse hebben psychopaten geen über-Ich ontwikkeld, waardoor ze geen angst of innerlijk conflict kenden. Ook zouden mensen i.h.a. geneigd zijn leiders te volgen omdat dat hen van de druk van hun eigen, innerlijke instantie verlost. Het oer-geweten is dus blijkbaar weinig meer dan angst voor een straffende autoriteit. Dat ‘über-Ich’ zetelt kennelijk in die amygdala. En volgens de theorie die via Viktor Lamme bekend is geraakt, hebben rechtse mensen een sterk ontwikkelde amygdala, terwijl bij linkse mensen de neocortex (ratio/’Ich’) meer ontwikkeld is. Zou daar dan toch iets in zitten?

  • mr. drs. BOU:

    Beste Joke,
    Dank voor je reactie en ik zat daarnet zelf ook na te denken over de consequenties. Eerst maar eens Googlen op Victor Lamme. Kom ik toch leuke dingen tegen! 🙂

    Deze is erg interessant en duurt een half uur.

    Zijn boek zou ik ook wel willen lezen.

    Maar wat betreft dat über-ich, de term van Freud voor het geweten, zelf denk ik niet dat dit alleen maar ontstaat uit angst voor een straffende autoriteit. De amygdala is niet alleen de zetel van angst, dit hersenorgaan is verantwoordelijk voor alle emoties, ook de positieve! Ieder organisme streeft naar een staat van welbevinden. Bij mensen en hogere diersoorten spelen emoties daarbij een grote rol. Het streven naar positieve emoties (de goedkeuring van de ouders – autoriteit – het baasje) zou daarom volgens mij wel eens veel belangrijker kunnen zijn voor de vorming van het geweten, dan de angst voor een straffende autoriteit.

    Freud was ten slotte ook maar een kind van zijn tijd! 😉

  • In dit plaatje worden de verzorgende resp. de strenge ouder gekoppeld aan links resp. rechts. Doet denken aan jouw plaatje van de dopamine- en serotonine-circuits, ook qua kleurtjes maar dan andersom.

    Dat plaatje zat bij een artikel van Jan Kuitenbrouwer t.g.v. een special over links/rechts-connotaties in de NRC. Citaat:

    Gelukkig is de wetenschap er nog.

    ‘Rechts’ staat voor orde, kracht, veiligheid en stabiliteit, ‘links’ voor verandering, zwakte, vrouwelijkheid en wanorde, schrijft Frits Bienfait (hier zijn bijdrage aan de Next-special) , die de begrippen ‘links’ en ‘rechts’ antropologisch bestudeerde. Victor Lamme onderzocht hoe het in dit opzicht met onze hersenen gesteld is. ‘Rechts’ staat voor de primaire driften angst en begeerte, schrijft hij, ‘links’ voor de verstandelijke beheersing van die driften. Rechts voor de ‘amygdala’ , links voor de ‘prefrontale cortex’. Maar als het aankomt op kiezen, betoogt hij, geven emoties de doorslag. Altijd. Ook in de politiek.

    De taalkundige George Lakoff hanteert voor links en echts de tweedeling ‘nurturing parent’ versus ‘strict father’. De Staat is een metafoor voor Het Gezin: rechts is de strenge, autoritaire vader, links de begripvolle, ondersteunende ouder. Rechts is zelfredzaamheid, links is zelfontplooiing, rechts is moraal, links is ethiek, rechts is discipline, links is verantwoordelijkheid.

  • gerechtigheid:

    Over psychopathie gesproken. Google ‘Evil faces that rule the World’. De site: beforeitsnews heeft een galerie van ‘evil faces’ die op zijn minst zo eng is als het spookhuis voor zesjarige meisjes.

    Geniet wel van de teksten van een zeker Zen.

  • mr. drs. BOU:

    Gerechtigheid, mag ik even de link? Anders werkt het niet.

  • Eheu:

    http://video.google.com/videoplay?docid=-7141762977713668208#

    http://video.google.com/videoplay?docid=-7141762977713668208#docid=2258529707984107504

    http://video.google.com/videoplay?docid=-7141762977713668208#docid=8945702810854373085

    Dit is de driedelige documentaire ‘Technocalyps’, van de Belg Frank Theys. Hij sluit heel aardig aan bij dit blog, en bij heel veel andere artikelen op deze site (en bij de algemene idee die deze site inspireert).

    Veel van de conclusies uit deze docu laat de filmer de kijker zelf trekken. Een beetje nadenken dus, kan geen kwaad. Iig worden hier wat mij betreft een aantal heel enge psycho’s geportretteerd, eng als je beseft hoeveel vaak niet onderkende invloed/ macht zij en hun ‘ideeen’ hebben.

    Het zou wellicht interessant zijn om deze video (net als dat met het vergelijkbare The Corporation is gebeurd) in het Nederlands te ondertitelen…

    MvG

    Eheu!

  • mr. drs. BOU:

    Beste Eheu,

    Ik zit nu te kijken naar deel 1. Griezelig interessant! Maar omdat de zon schijnt, ga ik ze nu niet alle drie bekijken. Ook heb ik bijna 150 nog te plaatsen video’s op de wachtlijst. Het moeilijkste is dus te kiezen tussen alle interessante info.

    Verder vraag ik me af of je zelf niet een simpel programma kunt downloaden waarmee je kunt ondertitelen. Dat moet toch te doen zijn!

    Algemene oproep: Wie weet daar meer van?

  • Eheu:

    Best Bou,
    Je kunt je misschien wel voorstellen dat ik als ik niet totáal vergroeid wil raken met die k*t compjoeter, ik daar gewoonweg geen tijd voor heb, gezien het feit dat ik de halve dag vaak al bezig ben met vertalen etc.
    Verder weet ik van JDTV dat hij voor 10 minuten (!) film een hele werkdag nodig heeft. En het klink misschien raar, maar de bescheidenheid gebiedt mij te zeggen dat ik dat werk met mijn alpha-brein van ze lang zal ze leven nooit voor elkaar krijg. Alleen al bij het lezen van teksten over IT begint het me te duizelen. Iedereen zijn eigen talenten zal ik maar zeggen.

    Ook mensen uit mijn omgeving die wél computertaal verstaan, zeggen dat het een heel karwei is, en iig kan ik niemand vinden, zelfs niet als ze een basisinkomen hebben, die bereid schijnt zijn/naar tijd voor deze goede zaak te besteden.

    Het is eigenaardig gesteld in deze wereld dus, want ook ik ben voor zo’n basisinkomen, en ik werk er dan ook keihard voor. Het is iid een interessant idee dat je zou kunnen stellen dat veel mensen werken en geld verdienen om zo weinig mogelijk te hoeven doen met een zo goed mogelijk geweten. Is een merkwaardige intuitie die ik heel mijn ‘werkloze’ leven al gehad heb, sterker nog ik heb altijd sterk het vermoeden gehad dat mensen voornamelijk werken uit foute motieven, vrnml. om de verveling te ontvluchten. Ik weet dat zulke opmerkingen veel ‘respectable’ mensen licht tot een woedestuip brengen, en daarom heb ik er ook altijd veel plezier aan beleefd ze kwistig rond te strooien. Hun verdiende loon, zeg maar.

    Fijn tenslotte dat deze docu je wel bevalt trouwens. Ik zelf vind hem ook heel interessant. (Ik zou hem zelfs wel willen vertalen, gratis en voor niets…)

    Groeten

    Eheu!

  • Patrick:

    Bedankt voor de tip Bou, over het boek Political Ponerology. Het is gratis te downloaden maar er wordt gewaarschuwd dat het een erg moeilijk boek is! Maar het ziet er interessant uit.
    Zie hier de link:
    http://www.askbutwhy.com/2009/10/political-ponerology-book-available.html

Laat een reactie achter

Recente reacties