Archief
Artikelen

Professor David Harvey is emeritus hoogleraar in de sociale geografie aan de City Universiteit van New York. Net als professor Richard Wolff, heeft ook hij de theorie van Marx grondig bestudeerd. Er staat van hem zelfs een reeks colleges online, waarin hij deel 1 van Het Kapitaal van Marx bespreekt. Harvey is een sociaal geograaf, vanuit die optiek bestudeert hij de globalisering van het kapitalisme en de gevolgen die dat heeft voor de bevolking.

Harvey legt daarbij de nadruk op een aspect van het kapitalisme, waarop ook Wolff reeds wees: het handels-kapitalisme, waarin niets wordt geproduceerd, maar waarin geld wordt verdiend door speculatie op de markt. Zoals Wolff wijst op de meerwaarde van de arbeid, die gaat naar de industriële kapitalist, zo duidelijk is Harvey over het handelskapitaal, dat op dit moment in snel tempo elektronisch rond de wereld wordt gepompt naar de plaats waarvan men verwacht dat daar de grootste winst te behalen valt. Deze afweging wordt gemaakt met formules uit de mathematische statistiek, zoals we reeds zagen bij de Quants. Het blijven dus kansen. Daar waar de winstverwachting het grootst is, daar stroomt het geld naartoe.

In April 2010 is van David Harvey een nieuw boek verschenen: The Enigma of Capital, and the crises of capitalism.

Volgens Harvey werkt het kapitalistische systeem alleen als het groeipercentage van de productie minstens rond 3% ligt. De verdubbellingstijd bij 3% is 70 : 3 = 23 jaar en 4 maanden, zeg maar een kleine 25 jaar. Binnen een eeuw is de productie dan 16 maal zo groot! Omdat de productie in het kapitalisme moet blijven stijgen, is dat ook het geval met de consumptie. Daarom maakt men goederen die zo kort mogelijk meegaan.

Intussen investeert de kapitalist niet alle winst in nieuwe productie, maar ook in speculatie op de kapitaalmarkt. Het kapitaal groeit daarom ook zonder dat er productie plaats vindt. Het moet ergens naar toe, dus verzint men dwaze financiële producten, zoals de handel in CO2 emissierechten. In deze branche gaat wereldwijd nu al vele malen meer geld rond dan in de wereldproductie.

Harvey laat zien dat er altijd een economische crisis is, maar deze verplaatst zich steeds. Dan weer crisis in Mexico, of Argentinië, of Chili, dan weer in Zuid-Oost Azië, dan weer in Griekenland, nu weer in Ierland en binnenkort in Portugal of Spanje. Op dit moment is er echter geen crisis in Brazilië, Rusland, India en China, in tegendeel. In China eisen de arbeiders loonsverhoging en die krijgen ze ook. Sommige bedrijven verplaatsen zich daarom van China naar Cambodja, want daar zijn de lonen nog laag. In Cambodja is dit kapitalisme welkom, want, zoals Harvey het uitdrukt: There is one thing worse than being exploited, and that’s not to be exploited.

Het kapitalisme heeft weliswaar in enkele eeuwen tijd geleid tot een steeds hogere welvaart, een versnelling van de beschaving die nog nooit eerder is vertoond, maar er is een inherent systeem-probleem: het leidt tot de ene economische crisis na de andere. Tegenwoordig overtreffen de nadelen volgens Harvey de voordelen zozeer, dat het duidelijk zou moeten zijn dat het systeem niet meer werkt. We zullen een beter systeem moeten verzinnen, om in onze economische behoefte te voorzien.

David Harvey » The Enigma of Capital duurt een uur, waarna Harvey een half uur vragen beantwoordt.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

Laat een reactie achter

Recente reacties