Archief
Artikelen

Iemand stuurde me vanmorgen een artikel uit de Guardian over het Europese aanhoudingsbevel. Het is geschreven door David Cronin en het bevat veel bruikbare links naar achtergrondinformatie. Omdat ook in Nederland een aantal zaken volledig uit de hand zijn gelopen, heb ik het artikel vertaald. Vooral Polen lijkt verzot op het uitvaardigen van arrestatiebevelen voor delicten die gerust mogen worden benoemd als flauwe kul! En wie dit overkomt, is nergens meer veilig!

Uitleveringssysteem van de EU is onrechtvaardig

Europese arrestatiebevelen worden uitgevaardigd, ongeacht de schade die de onterechte verzoeken tot overlevering bij mensen aanrichten.

David Cronin
Woensdag 5 Augustus 2009

Gevoelsmatig heb ik uitlevering altijd geassocieerd met onrechtvaardigheid. Dat komt ongetwijfeld doordat ik opgroeide in Noord Ierland, tijdens de onderdrukking in de jaren ’80, waar iedereen vreesde dat politieke gevangenen die naar  Groot-Brittannië werden overgebracht, geen eerlijk proces zouden krijgen. Gezien de veroordeling van de Birmingham Zes en de Guildford Vier voor misdaden die zij niet hadden begaan, bleek deze vrees verre van ongegrond.

Na een zo nuchter mogelijke analyse van het onderwerp, begrijp ik volledig dat de uitlevering in bepaalde gevallen noodzakelijk is. Maar ik heb nog steeds het gevoel dat onbelangrijke mensen een groter risico lopen om in het buitenland te worden berecht dan degenen die ernstige vragen te beantwoorden hebben. Hoe het kan redelijk zijn dat de autoriteiten van de V.S. er op aandringen dat Gary McKinnon, een Brit met Asperger’s syndroom, wordt overgeleverd omdat hij vanuit zijn slaapkamer met zijn computer binnendrong in een van de beveiligde militaire computersystemen? Zijn behandeling lijkt des te wreder wanneer men beseft dat in de VS wonende medewerkers van Union Carbide niet voor een proces naar India zijn gestuurd wegens de ramp met de giftige gaswolk in Bhopal, die tussen 8.000 en 23.000 mensenlevens kostte.

Een zelfde onbehagelijke gevoel kreeg ik bij het doorlezen van de meest recente gegevens (pdf) die door de ambtenaren van Brussel zijn verzameld over de toepassing van het Europese arrestatiebevel. Hoewel het arrestatiebevel aanvankelijk werd voorgesteld als een reactie op de aanslagen van 11 september en als stimulans voor grensoverschrijdende samenwerking van politie en justitie, kwam de uitvoering van dit systeem traag op gang.

Vorig jaar rapporteerde de Guardian dat de Britse justitie een scherpe verhoging van uitleveringsverzoeken moest behandelen die onder dit systeem door Polen worden ingediend. Vele waren voor onbelangrijke delicten, zoals de diefstal van een pudding en de verwijdering door een timmerman van een kastdeur van een klant die hem niet had betaald. Komischer (voor iedereen behalve de direct betrokkenen) was een eerder verzoek van Litouwen met betrekking tot een diefstal van biggetjes.

De nieuwe cijfers – over 2008 – wijzen erop dat Polen kan doorgaan met het jatten van een toetje te beschouwen als een fundamentele bedreiging voor beschaving. Uit bijna 12.000 arrestatiebevelen in de statistiek die door alle EU-landen (behalve o.a. Groot-Brittannië) worden verstrekt, stond Polen met 4.829 ruimschoots bovenaan. Toch werden slechts 617 van de verdachten die door Polen worden gezocht, daadwerkelijk uitgeleverd.

Even verontrustend is het, dat een reeks van “expert” evaluaties (pdf) die in opdracht van de EU werden uitgevoerd, besluit dat het systeem naar tevredenheid werkt, terwijl er ruim voldoende bewijs is van het tegendeel. Anoniem en in menig opzicht onverantwoordelijk, bieden deze deskundigen een belangrijke studie in verward denken aan. Al enige tijd wordt verzocht om richtlijnen omtrent evenredigheid, zodat de nationale autoriteiten in elk land van de EU kunnen beslissen of een inbreuk ernstig genoeg is om de uitlevering te rechtvaardigen. Maar terwijl zij Griekenland berispen (pdf) voor het niet invoeren van een toets van evenredigheid, zijn zij ongelukkig omdat Italië wel heeft besloten om deze in te voeren, omdat dit vertragend werkt voor het systeem.

De rapporten van deskundigen vertellen ons weinig over de menselijke kosten om in een vaak absurde situatie te worden betrokken. Daarvoor hebben wij een actiegroep nodig: Fair Trials International. Onlangs bracht deze de zaak van Deborah Dark onder de aandacht, een Londense vrouw die 20 jaar geleden werd vrijgesproken van een drugsdelict in Frankrijk. Hoewel er cannabis in haar auto was aangetroffen, besloot de Franse rechtbank dat zij er door een vriend was ingeluisd.

Omdat zij reeds acht en een halve maand in voorarrest had gezeten (naar mijn mening een bovenmatige tijdsduur, omdat cannabis minder schadelijk kan zijn dan legaal beschikbare drugs zoals tabak en alcohol), zou dat het einde van de kwestie moeten zijn geweest. Maar nadat Dark in Engeland was teruggekeerd, werd in deze zaak hoger beroep ingesteld en in 1990 werd zij veroordeeld tot 6 jaar gevangenisstraf, zonder dat zij werd geïnformeerd over de uitspraak. Zij ontdekte pas dat Frankrijk om haar uitlevering vroeg, toen zij in 2007 aan het begin van een vakantie in Turkije werd gearresteerd. Omdat er geen tijdslimiet op het arrestatiebevel van toepassing is, gaat haar berechting door.

Met de verschillende juridische systemen, wetten en talen in de EU-landen, is het van essentieel belang dat het systeem van het arrestatiebevel gebaseerd is op strenge regels ter bescherming. Het is onvergeeflijk dat deze niet werden ingebracht vóór het systeem in werking trad. Het is nog veel onvergeeflijker dat Groot-Brittannië en Ierland zich daarna hebben verzet tegen het stellen van minimumregels (pdf) die ervoor zouden zorgen dat het recht van verdachten op rechtshulp en vertaling in buitenlandse processen wordt nageleefd.

Zweden, de huidige houder van het voorzitterschap van de EU, bracht onlangs een “road map” naar voren, (waarom moet alles tegenwoordig een “road map” worden genoemd?), ontworpen om de situatie recht te zetten. Hoewel Amnesty International en andere mensenrechtenorganisaties klachten hebben, is het dossier niettemin geen kernprioriteit voor Zweden, zodat er geen uitzicht is op een snelle doorbraak. Voorlopig zal de toepassing van het arrestatiebevel daarom een farce blijven.

Intussen zit dhr. Essen nog altijd ondergedoken. En dat in Nederland anno 2010. Het is nog steeds niet gelukt om hem voor 22 euro 50 naar Polen te deporteren. Voor dat bedrag koopt men immers nog geen enkeltje Schiphol! Maar wreed is het wel…

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

Laat een reactie achter