Archief
Artikelen

Ameneh Bahrami is een jonge vrouw uit Iran, die studeerde aan de Universiteit van Teheran. Een van haar medestudenten, Mohavedi, werd verliefd op haar, maar zij wees hem af. Daarom heeft hij zwavelzuur (vitriool) in haar gezicht gegooid, waardoor ze blind werd en blijvend verminkt raakte.

Het gooien van zwavelzuur in het gezicht van een vrouw komt in Iran niet vaak voor. In landen als Pakistan, Afghanistan, India en Bangladesh gebeurt dit echter honderden keren per jaar. In Pakistan en Bangladesh zijn het voornamelijk afgewezen minnaars die overgaan tot dit afschuwelijke geweld tegen vrouwen, maar in Afghanistan kan zelfs het feit dat een meisje naar school gaat al een reden zijn om haar aldus voor het leven te verminken. In India komt daar nog bij dat gehuwde vrouwen soms door hun schoonfamilie met benzine worden overgoten en in brand gestoken. Als de vrouw dit niet overleeft, dan kan haar man opnieuw trouwen en nogmaals een bruidsschat innen.

Een schoonheidsspecialiste heeft zich het lot van deze verminkte vrouwen aangetrokken. Zij heeft een stichting opgericht die geld inzamelt voor plastische chirurgie voor de slachtoffers. Daarmee is de oorzaak van dit geweld tegen vrouwen nog niet aangepakt. De daders worden niet berecht, of anders nauwelijks bestraft, en zwavelzuur blijft gewoon verkrijgbaar bij de apotheken.

In Iran is het gooien van zwavelzuur in het gezicht van een vrouw niet gebruikelijk. Mohavedi werd ook wel degelijk berecht. Iran is een Islamitische rechtsstaat, de wet is daar gebaseerd op de Koran. Dit is geen wetboek, maar de Koran bevat wel een aantal leefregels die in de Iraanse wet zijn opgenomen of verwerkt. Een van deze regels is het aloude “Oog om oog”, de zogenaamde talion, een rechtsregel die minstens teruggaat tot het Oud Babylonische Rijk. In de Wet van Hammurabi (omstreeks 1750 v.C.) luidt artikel 196:

Als een man het oog uitsteekt van een andere man, dan zal zijn oog worden uitgestoken.

Daarop volgen artikelen die het zelfde zeggen over een uitgeslagen tand, een gebroken arm en zo voort. De bedoeling van deze regels was indertijd waarschijnlijk niet de vergelding van kwaad met het zelfde kwaad, maar de regel diende om te voorkomen dat een kwetsuur zou leiden tot een eindeloze reeks van wraaknemingen. De straf mag niet hoger zijn dan de schade die is toegebracht.

Het “Oog om oog” komt ook in de Bijbel voor. Genesis 9:6 luidt:

Wie des mensen bloed vergiet, zijn bloed zal door den mens vergoten worden.

En Leviticus 24:19 en 20 zegt:

Als ook iemand aan zijn naaste een gebrek zal aangebracht hebben; gelijk als hij gedaan heeft, zo zal ook aan hem gedaan worden: Breuk voor breuk, oog voor oog, tand voor tand; gelijk als hij een gebrek een mens zal aangebracht hebben, zo zal ook hem aangebracht worden.

Wij kennen in Nederland de Christelijke traditie, waarin iedere vorm van bestraffing uit handen van het slachtoffer is gehaald. Straffen was het alleenrecht van Kerk en Staat. Deze straffen konden wreed zijn, alle vormen van marteling waren toegestaan. Het “oog om oog” werd volledig uit het oog verloren, de straffen waren vaak volkomen disproportioneel. Pas na de Franse Revolutie kwam er een einde aan deze martelpraktijken.

In onze seculiere rechtsstaat wordt de Talion gezien als een vorm van wraak. De straffen staan nu vaak in geen enkele verhouding tot het leed dat is aangedaan. Op het opzettelijk toebrengen van zwaar lichamelijk letsel staat bij ons een gevangenisstraf van maximaal 8 jaar. Compensatie voor het slachtoffer is in het strafrecht nauwelijks geregeld, voor schadevergoeding moet men bij de civiele rechter een aparte procedure aanspannen.

In de Islamitische staten kent men de Talion nog wel, men noemt dit Qisas. Deze kan door het slachtoffer (of de nabestaanden) worden gevorderd, maar het slachtoffer mag ook besluiten om afstand te doen van dit recht op vergelding. Vaak wordt dan een geldelijke compensatie bedongen. Afstand doen van vergelding wordt beschouwd als positief, maar het slachtoffer kan hier niet toe worden gedwongen.

De Koran zegt in Sura 2 vers 178:

O jij die gelooft, vergelding inzake doodslag is je voorgeschreven: de vrije man tegen de vrije man, de slaaf tegen de slaaf en de vrouw tegen de vrouw. Maar, indien iemand kwijtschelding is verleend door zijn broeder, dan moet de eis billijk zijn, en betaling moet hem worden gedaan met goedheid. Dit is verzachting en barmhartigheid van jouw Heer. Wie daarna overtreedt, hem wacht een pijnlijke straf.

En in Sura 5 vers 45:

En Wij schreven hen daarin voor: Een leven voor een leven, oog om oog, neus om neus, oor om oor, tand om tand en (rechtvaardige) vergelding voor wonden. En hij, die van het recht hierop afziet, dit zal een verzoening voor zijn zonden zijn.

In de volgende reportage maken we kennis met Ameneh Bahrami. Zij heeft Mohavedi niet vergeven wat hij haar heeft aangedaan en zij eist dat hem hetzelfde wordt gedaan: blindheid aan beide ogen door zwavelzuur. Haar motivatie is echter niet alleen wraak. Zij wil voorkomen dat ook de Iraanse mannen een gewoonte gaan maken van het gooien met zwavelzuur. De rechtbank heeft haar in het gelijk gesteld, maar tot op heden is het vonnis nog niet ten uitvoer gebracht. Mohavedi kan nog in hoger beroep gaan.

Witness – An Eye for an Eye duurt 23 minuten.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

Gesloten voor reacties.

Recente reacties