Archief
Artikelen

Het vijfde deel van de serie Africa: A Voyage of Discovery van de historicus Basil Davidson gaat over de teloorgang van de Afrikaanse beschaving. In The Bible and the Gun vertelt Davidson over de manier waarop de rijke cultuur van Afrika werd verwoest door de komst van de Europeanen. Vrijwel het hele continent viel ten prooi aan hun roofzucht en arrogantie.

De eerste grote ramp was de slavenhandel, die in de 16e eeuw begon. Naar schatting werden ongeveer 15 miljoen mensen gevangen genomen, naar Amerika verscheept en verkocht. Daarmee werd Afrika niet alleen beroofd van geschoolde arbeidskrachten, maar de van ouds bestaande culturele netwerken werden verstoord. Handelswegen werden onveilig, families werden uiteen gerukt en de mensenroof werd een belangrijke bron van inkomsten, ook voor Afrikaanse mensenrovers. De slavenhandel, die in de 18e eeuw zijn hoogtepunt had, werd in de loop van de 19e eeuw afgeschaft.

Toen kwamen de missionarissen, die in het kielzog van Europese ontdekkingsreizigers de bevolking van Afrika wilden bekeren tot het volgens hen superieure Christendom. Zij zouden de bevolking van Afrika beschaving brengen. Het resultaat was een rampzalige vernietiging van de Afrikaanse cultuur, de eigen identiteit van de bevolking.

En daarna kwamen de Engelse troepen met hun geweren. Cecil Rhodes (1853 – 1902) meende dat heel Afrika onder de Britse kroon zou moeten worden gebracht. Hij begon zijn verovering vanuit Zuid Afrika, waar hij een imperium had gevestigd in diamanthandel: De Beers. Het land dat werd veroverd, werd naar hem genoemd: Rhodesië. Het omvatte het huidige Zambia en Zimbabwe. De bewoners verzette zich tevergeefs tegen de blanken met hun geweren. Er werd een bloedbad aangericht, waarna zowel het land als het vee werd onteigend.

The Bible and the Gun duurt 51 minuten.

Bekijk deze video op Google Video.

De laatste drie delen van deze serie staan helaas niet online. Van ieder deel is er wel een beschrijving. Omstreeks 1880, nadat de slavernij was afgeschaft, begon de Scramble for Africa. De Europese mogendheden meenden dat ze ieder recht hadden op een deel van het Afrikaanse continent.

Deel 6: The Magnificent African Cake gaat eerst over het Congres van Berlijn (1884 – ’85), waar Afrika werd verdeeld tussen de Europese mogendheden. Vervolgens konden deze Europese landen hun gebied elk op hun eigen manier besturen en uitbuiten. Alleen het eerbiedwaardige keizerrijk Ethiopië (Abessinië) bleef onafhankelijk, omdat het leger van keizer Menelik II in 1896 de Italianen wist te verslaan. Ook het landje Liberia, dat was gesticht door slaven die terugkeerden uit de Verenigde Staten, bleef buiten de verdeling. Dit kaartje geeft een overzicht:

Deel 7: The Rise of Nationalism gaat over de periode na de Tweede Wereldoorlog. De Afrikaanse bevolking, die hoopte op onafhankelijkheid en vrije verkiezingen, kwam in de jaren ’50 en ’60 in opstand tegen de koloniale heersers. De Engelse kolonie Goudkust, het huidige Ghana, werd in 1957 als eerste onafhankelijk. In de Franse kolonie Algerije werd de opstand eerst bloedig neergeslagen, maar in 1958 liet president Charles de Gaulle een referendum houden. De bevolking koos voor onafhankelijkheid. Ook in de Portugese kolonie Mozambique werd de opstand meedogenloos neergeslagen, maar in 1975 moesten de Portugezen toch het veld ruimen. De Engelse kolonie Rhodesië werd pas in 1980 onafhankelijk en in Zuid Afrika heersten de blanken over de Afrikaanse bevolking, middels de beruchte politiek van Apartheid.

Deel 8: The Legacy gaat over het post-koloniale tijdperk. De onafhankelijke Afrikaanse landen worden bestuurd naar Europees model. Dat blijkt in Afrika niet te werken, corruptie is aan de orde van de dag. Ook de geografische indeling is opgelegd door de Europeanen. Dit leidt tot conflicten tussen de verschillende stammen, soms zelfs tot genocide. De diverse agrarische structuur is teniet gedaan door de blanke boeren, die grote plantages vestigden met slechts één product, bestemd voor de export naar Europa. De problemen waarmee het huidige Afrika worstelt, vloeien voort uit de eeuwen van Europese overheersing.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

Laat een reactie achter