Archief
Artikelen

Naar Polen voor 100 zloty?

Vandaag, 25 augustus 2009, heeft de voorzieningenrechter te Den Haag, in de persoon van mr. H.F.M. Hofhuis, een tussenvonnis gewezen (Rolnummer 343569, KG ZA 09-996) in het Kort Geding inzake de overlevering van dhr. Essen aan Polen voor een bagatel van 100 zloty. Het vonnis luidt dat de voortvluchtige hr. Essen zich binnen twee dagen moet melden bij het OM voor een psychiatrisch onderzoek. Aan het OM wordt daarbij opgedragen om dhr. Essen psychiatrisch te laten onderzoeken. De opdracht vervalt als dhr. Essen zich niet binnen 2 dagen heeft gemeld. Het psychiatrisch rapport dient op uiterlijk 9 september te worden overgelegd aan de voorzieningenrechter en aan de advocaat van dhr. Essen. De zaak wordt voortgezet op woensdag 16 september 2009 om 10 uur.

Dhr. Essen is dus voortvluchtig en hij moet zich melden. Als hij dat doet, dan kan het OM hem insluiten. Dan wordt hij psychiatrisch onderzocht en op grond van dat rapport zal het OM een besluit nemen: al dan niet naar Polen. Als het OM besluit om dhr. Essen over te leveren, dan is er geen enkele uitweg meer. Wat een wreed dilemma! Laten we dat tussenvonnis eens bekijken.

In het pleidooi van de advocaat van dhr. Essen, mr. Knoops is nu ook de zaak Hörchner ingebracht. In het geding voor de IRK van Amsterdam miste ik dat element, maar het was nu volledig aanwezig, inclusief de lezing van Hörchner op het Juristencongres. Ook verwees mr. Knoops naar de jurisprudentie van het EHRM waarin Polen talloze malen werd veroordeeld wegens slechte detentie-omstandigheden en ander justitieel falen. Hij verwees ook naar de internationale reportage omtrent de mensenrechten in Poolse gevangenissen. Dit alles mocht echter niet baten. De rechter zegt, en ik vat het maar even kort samen:

3.4 Eiser heeft volgens de rechter niet aannemelijk gemaakt dat zich thans specifieke omstandigheden voordoen waardoor overlevering zou leiden tot een onmenselijke behandeling. Gedaagde heeft gemotiveerd betoogd dat het hoge aantal gedetineerden inmiddels is afgenomen. Voorts heeft gedaagde uiteengezet dat ook overigens de situatie in de Poolse gevangenissen is verbeterd.

Halleluja, niets aan de handa! Zou de gevangenis van Bydgoszcz inmiddels zijn ontruimd en ontsmet? Of heersen er nog steeds schurft en andere ziekten? Zouden de cellen nu nog slechts worden bewoond door 2 personen, in plaats van de 8 tot 10 man die Hörchner aantrof op 12 tot 15 vierkante meter? Zouden de mannen nu dagelijks mogen douchen, of wassen ze zichzelf en hun kleren en lakens nog steeds onder een koud waterkraantje in de hoek van de cel, naast de plee achter het gordijn… ???

Even nietszeggend en gespeend van realiteitszin als de woorden van deze rechter, waren de antwoorden van minister Hirsch Ballin op de Kamervragen (pdf) die Krista van Velzen (SP) en Attje Kuiken (PvdA) onlangs aan de minister van Justitie hadden gesteld over de gang van zaken rond de overlevering van Hörchner aan Polen, dit naar aanleiding van het artikel over Hörchner in de Telegraaf. Ook volgens Hirsch Ballin is er niets aan de handa, halleluja! Toch was de overlevering van Hörchner aan Polen in alle opzichten in strijd met de meest primaire rechtsbeginselen, zoals omschreven in het EVRM. Een beroep op de Overleveringswet kan daarin geen verandering brengen. Het verdrag staat immers boven die haastige en slecht doordachte Demmink-en-Donner-wet.

Mr. Knoops deed dan ook heel terecht een beroep op het EVRM, vooral op het beginsel van proportionaliteit, dat in dit specifieke geval wel héél flagrant wordt geschonden. Omdat daarover nog geen duidelijke jurisprudentie bestaat, verzocht hij de rechter om het Europese Hof om een prejudiciële beslissing te vragen:

8. Conclusie: Toewijzing van de vordering nu in casu aannemelijk is gemaakt dat de overlevering strijdig zal zijn met proportionaliteit. Mocht uw Rechtbank menen dat de vraag of dit beginsel als zelfstandige afwijzingsgrond kan dienen nog niet vaststaat, bepleiten wij dat op zijn minst aannemelijk is gemaakt dat deze kwestie voorgelegd dient te worden aan het Hof van Justitie EG met de navolgende prejudiciële vragen, welke vragen uw Rechtbank ook ambtshalve kan voorleggen aan het Hof:

… en zo voort. Daarmee biedt hij de rechter een duidelijk alternatief. Helaas zegt het vonnis daarover, en ik vat het weer samen:

3.1 De Rechtbank te Amsterdam is de door de wetgever exclusief aangewezen rechterlijke instantie voor het EAB. Een vordering zoals die van de eiser is alleen dan toewijsbaar als voldoende aannemelijk is dat de uitspraak van de Rechtbank Amsterdam klaarblijkelijk berust op een juridische of feitelijke misslag of als na die uitspraak voorgevallen of aan het licht gekomen feiten een noodtoestand doen ontstaan voor eiser, op basis waarvan een tenuitvoerlegging niet aanvaardbaar is. De kortgedingrechter is geen appelrechter. Binnen het voor hem geldende zeer beperkte toetsingskader komen de door eiser aangevoerde gronden aan de orde.
3.3 Deze grond voldoet niet aan het strenge criterium dat onder 3.1 is vermeld. Al met al bestaat er geen aanleiding voor het stellen van prejudiciële vragen.

Daarmee wast mr. H.F.M. Hofhuis zijn handen in onschuld. De vraag valt niet onder zijn juris dictie, zijn zeggenschap beperkt zich helaas… Maar het strenge criterium is wel door hem zelf geformuleerd. Het had ook wel wat minder weledelgestreng gekund…

Ook de medische toestand van dhr. Essen, die ooit 11 maanden ten onrechte in de gevangenis van Bydgoszcz in voorarrest zat en daar een posttraumatische stress-stoornis aan overhield, wordt door mr. Knoops ingebracht. Het vonnis zegt dan, alweer kort samengevat:

3.7 De beoordeling van de vraag of eiser op humanitaire gronden ongeschikt is om te worden overgeleverd aan Polen, is volgens de wet exclusief voorbehouden aan de officier van justitie. Deze heeft de eiser nog niet medisch kunnen doen onderzoeken omdat eiser voortvluchtig is. Dit is in beginsel een grond om een nader onderzoek achterwege te laten. Het valt echter niet uit te sluiten dat het handelen van eiser op dit punt hem niet kan worden aangerekend. Nu een (deugdelijke) medische beoordeling nog niet heeft plaatsgevonden, brengt een redelijke afweging van belangen mee, dat eiser in de gelegenheid moet worden gesteld om alsnog een psychiatrisch onderzoek te ondergaan voordat de officier van justitie zijn feitelijke overlevering kan laten plaatsvinden. Eiser dient zich daarvoor binnen twee dagen na betekening van dit vonnis te melden, opdat gedaagde aan een of meer deskundigen opdracht kan geven hem te onderzoeken.

Er bestaat een gerede kans dat dit voor dhr. Essen zal uitdraaien op: Eerst een psychiatrisch onderzoek en dan naar Polen. Meldt dhr. Essen zich echter niet binnen twee dagen, dan blijft hij voortvluchtig tot hij wordt opgepakt en dan toch wordt gedeporteerd naar Polen. Wat een duivels wreed dillemma!

In zowel het pleidooi als het vonnis miste ik echter de overweging dat dit corrupte 100 zloty-EAB afkomstig is van dezelfde Poolse rechter die ook het EAB voor Hörchner uitvaardigde, mr. Andrzej Bauk. Waarom mr. Knoops dit niet als argument heeft ingebracht en wat de rechter daarop zou hebben gezegd, weten we niet. Het vermoeden dat dit corrupte EAB voor dhr. Essen het gevolg is van een corrupt EAB voor Hörchner, blijft daarom slechts een vermoeden. We weten niet zeker, maar vragen ons wel af, of dat EAB voor Hörchner door mr. Bauk werd uitgevaardigd op verzoek van het Nederlandse OM, dat Hörchner maar al te graag kwijt wilde. Mocht dit vermoeden juist zijn, dan zal het OM er nu alles aan doen om mr. Bauk zijn Hollandse spek-gevangene te gunnen. In dat geval vrees ik het ergste voor dhr. Essen. We hopen dat hij het juiste besluit zal nemen en we kunnen de hele familie slechts sterkte toewensen in deze barre tijden.

Overigens ben ik van mening dat Joris D. strafrechtelijk… wordt vervolgd.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

5 Reacties op “Een beklemmend tussenvonnis voor dhr. Essen”

  • J.E.:

    Beste drs. Bou.
    Het is blijkbaar een complexe zaak en bijzonder triest voor de betrokkenen. Het gaat, zo begrijp ik het tenminste, om 2 oude zaken die in Polen nog ergens openstaan, maar waarvoor geen uitleveringsplicht is, en de ‘gezochte’ 100 zloty’s (21 euro). zaak. Hoewel er geen koppeling tussen bovenstaande 3 zaken mag worden gemaakt, gebeurt dat in de praktijk dan blijkbaar toch. Indien het alleen om het gevalletje van de 100 zloty’s zou gaan zouden deze gerechtelijke stappen dan ook allemaal hebben gepasseerd? Ik denk het niet. Maar met de in Polen nog hangende zaken hangt er iets om de heer Essen heen waardoor niemand (de rechter in dit geval) durft te zeggen dat dit te zot voor woorden is en stelling te nemen. De publieke opinie en de politiek zijn hierdoor blijkbaar ook terughoudend. Waar rook is zal wel vuur zijn. Dus brandt men de vingers liever niet, wordt de kwestie puur op de merites beoordeeld, dat het slechts 20 euro betreft, dat maakt dan niet uit en we gaan over tot de orde van de dag. Mijnheer Essen gaat u maar naar Polen want daar moet uw zaak worden behandeld. Vervolgens wordt hij in Polen hartelijk ontvangen en in een mensonwaardige cel gestopt, na een jaar misschien wel vrijgesproken voor de 100 zloty’s zaak en vervolgens buiten de poort weer opgepakt voor de nog openstaande zaken. Komt u maar weer binnen mijnheer Essen, uw plekje is nog warm.

    Mijnheer Essen heeft jaren geleden bijna een jaar vastgezeten omdat zijn droom om Europa van groente te voorzien niet is uitgekomen. Bedrijf op de fles, geld kwijt (in polen overigens), wellicht nog wat schulden. In Nederland heet dat faillisssement, niet meer en niet minder. De gevangenissen zouden vol zitten als we iedereen die dit is overkomen opsluiten.

    Maar ach, wie is mijnheer Essen, Wil Polen hem hebbeb? stuur hem maar naar Polen, sluit hem op in een stinkende cel, hij mag 10 minuutjes luchten. Volgende zaak graag. Werkt het zo in Nederland? Nederland wordt wakker, bescherm uw burgers.
    Beste Bou, breng dit onder de aandacht!
    Groet.

  • Jacqueline:

    Niet melden, officiele uitspraak afwachten en dan naar het Europese Hof lijkt mij.

    Het is een schande!

    Maar dat is onze “rechtstaat” al jaren!

    Wat een walgelijk land is Nederland, ik wil geen Nederlandse meer zijn!

  • mr. drs. BOU:

    Jacqueline, volgens mij heb je gelijk. Lees mijn volgende post maar eens.

  • Praktische oplossing ? ( geen principiële)
    Misschien kan Essen zich laten onderzoeken door onafhankelijke deskundigen. Op die mannier krijgt de Rechter zijn zg. medische rapportage in deze en blijft Essen voorlopig buiten de klauwen van de Zwarte Toga Maffia in deze en /of middels zijn advocaat bedingen indien hij zich voor de betreffende keuring ter beschikking stelt niet zal worden aangehouden

  • mr. drs. BOU:

    Beste Steve,

    Je zou gelijk kunnen hebben, ware het niet dat ik vermoed dat er een veel grotere corruptie schuil gaat achter deze 100-zloty-zaak. Opvallend zijn de overeenkomsten met de zaak Hörchner. Als mijn vermoeden klopt, dan kan men mr. Bauk zijn prestigieuze Hollandse gevangene niet weigeren. Iedere praktische (en humane) oplossing zal dan worden afgewezen.

    Maar ook is er iets grondig mis met de Overleveringswet. Het EAB was bedoeld als middel in de strijd tegen het terrorisme en de internationaal georganiseerde criminaliteit. Deze wet is naar aanleiding van 11 september door Demmink en Donner door de Kamers gejaagd. De procedure is kort en iedere garantie voor een rechtvaardige behandeling ontbreekt. De enige instantie is de IRK te Amsterdam, hoger beroep is niet mogelijk en een eventueel Kort Geding is slechts een lapmiddel. Een kleine kliek rechters in Amsterdam maakt aldus de dienst uit.

    Wel mogelijk is cassatie in het belang der wet. Misschien kan dhr. Essen daartoe een verzoek indienen. Maar de vraag is, of dat ook een schorsende werking heeft. Ik ben bang van niet…

Laat een reactie achter

Recente reacties