Archief
Artikelen

Naar Polen voor 100 zloty?

Aanstaande maandag 17 augustus om 10.30 uur zal er in Den Haag een kort geding plaatsvinden in de zaak Essen tegen de Staat. Tussen de zaak Essen en de zaak Hörchner bestaan zoveel overeenkomsten, dat ze onmogelijk los van elkaar kunnen worden gezien. Beiden hebben in Polen in voorarrest gezeten, in dezelfde gevangenis van Bydgoszcz. Dhr. Essen werd gearresteerd in mei 2002. Hij werd onderworpen aan een gevangenisregime waar hij al snel ziek van werd, zonder medische verzorging, behoorlijke voeding, lichaamsbeweging, hygiëne of frisse lucht. Na een maand of 3 werd zijn voorarrest voor onbepaalde tijd verlengd, waarna hem een schuldbekentenis werd voorgehouden met de belofte dat hij dan snel vrij zou komen. Dhr. Essen tekende, maar hij kwam niet vrij. Na 11 maanden voorarrest werd hij op borgtocht vrijgelaten.

Hörchner werd in oktober 2007 overgeleverd aan Polen. Ook hij werd al snel ziek en ook bij hem werd het voorarrest voor onbepaalde tijd verlengd, waarop het “aanbod” van schuldbekentenis volgde. Hij tekende niet en tijdens het proces kwam zijn onschuld vast te staan, hoewel de Poolse OvJ blijft beweren van niet. Daarop werd Hörchner niet onmiddellijk vrijgelaten, maar pas na enige maanden op borgtocht in vrijheid gesteld. Deze 10 maanden durende detentie heeft Hörchner ongeveer 20.000 euro gekost aan advocaten, de gevangeniswinkel en de borgsom. Dat is winst voor het Poolse apparaat van justitie!

Een gevangenschap in Polen is niet te vergelijken met die in Nederland. Op 16-02-2009 heeft Erik Meijer van de SP daar in het Europarlement vragen over gesteld, mede naar aanleiding van de detentie van Hörchner. Het Europarlement wilde een evaluatie van de Europese Overleveringswet, de vragen werden gesteld binnen dat kader. Van de zaak Essen had men toen nog geen weet. Ik citeer enkele van deze vragen:

2. Wordt bij deze evaluatie betrokken dat tussen de lidstaten grote verschillen in strafmaat bestaan, zodat verdachten bij veroordeling buiten hun eigen lidstaat onevenredig zwaar kunnen worden gestraft?

De verschillen in strafmaat zijn in de zaak Essen wel heel opvallend. In Nederland wordt een grens van 50 euro aangehouden voor geschenken en wederdiensten. Dat blijkt bij voorbeeld uit de gedragscode provinciale ambtenaren (pdf) paragraaf 2.2. Een Poolse celgenoot van Hörchner zat al maanden in voorarrest wegens het schenken van een fles champagne met Kerstmis aan een ambtenaar. In Nederland is dit niet strafbaar. Een poging tot omkoping met 100 zloty is in Polen kennelijk een ernstig misdrijf.

4. (…) dat aan ondersteuning van verdachten met tolken en vertaling van documenten in de praktijk soms niet of slechts in beperkte mate blijkt te kunnen worden voldaan?

Dit taalprobleem werd al gesignaleerd door Hörchner, maar het blijkt overduidelijk uit het Essen-incident met de 100 zloty. Dhr. Essen verzocht de bewaker om die 100 zloty op zijn rekening te storten. De cipier rapporteerde echter dat Essen hem 100 zloty had gegeven en gevraagd om een fles wodka. In dat geval zou er sprake kunnen zijn van “keep the change.” Dhr. Essen werd daarop uit zijn cel gehaald voor een verhoor. Nadat de zaak was uitgepraat, is die 100 zloty inderdaad op zijn gevangenisrekening gestort. Het misverstand leek opgelost, maar het komt nu weer boven water.

5. (…) dat de omstandigheden waaronder verdachten gevangen worden gehouden sterk verschillen per lidstaat, en kunnen leiden tot onvoorziene medische en psychische schade?

Dat staat in het geval van Hörchner nu wel buiten kijf! In 10 maanden tijd raakte Hörchner ernstig ondervoed, oververmoeid en leed hij aan schurft in een vergevorderd stadium. Medische zorg en geestelijke begeleiding waren in de gevangenis volledig afwezig.

6. (…) dat het ondergaan van voorarrest en straf zwaarder wordt als contact met familie en bekenden door taalverschillen en grote reisafstanden vrijwel onmogelijk wordt gemaakt?

Telefoneren is verboden, brieven worden slechts een maal per 14 dagen doorgezonden, postpakketten komen niet door de “censuur”, celgenoten en bewakers verstaan alleen Pools en zelfs boeken zijn verboden in de gevangenis van Bydgoszcz. De enige recreatie, een pingpongtafel, werd tijdens de detentie van Hörchner verwijderd om plaats te maken voor nog 10 gevangenen. Het zijn dus niet slechts de taalverschillen en reisafstanden, maar het Poolse gevangenisregime maakt iedere normale menselijke activiteit en ieder contact met het thuisfront onmogelijk.

7. (…) dat sommige lidstaten, waaronder Polen en Tsjechië, opvallen door lange voorarresten, die niet in verhouding staan tot de beschuldiging en de uiteindelijke uitkomst van de rechtszaak, waaronder het ontbreken van een veroordeling als gevolg van gebrek aan sluitend bewijs?

Hörchner zat 10 maanden in voorarrest, hoewel tijdens het proces reeds bleek dat iemand zijn identiteit had misbruikt. Volgens de getuigen à charge was Hörchner een kleine man met donker haar, bruine ogen een een zwarte snor. Toch werd de lange, blonde Hörchner daarna niet onmiddellijk vrijgelaten. Hoe het Poolse vonnis zal luiden valt nog te bezien, maar die 10 maanden voorarrest onder erbarmelijke omstandigheden waren in ieder geval ten onrechte!

Een Amerikaanse gouvernementele website bericht over de mensenrechten in Polen het volgende over de situatie in gevangenissen:

Prison and Detention Center Conditions
Conditions in prison and detention centers remained generally poor. Overcrowding and inadequate medical treatment were among the main problems. According to the government, 89,546 persons (including 2,670 women) were held in prisons and detention facilities as of November 30. The government estimated prison and detention center capacity at 71,994, whereas the International Helsinki Foundation estimated total capacity at 68,729 as of November 2005.
Regulations provide for a minimum cell size of 16.5 square feet (1.5 square meters), while article 110 of the 1997 Executive Criminal Code provides for a minimum living area equivalent to 32.28 feet (three square meters). European Union standards designate minimum cell size at 64 square feet (six square meters). Due to the chronic overcrowding it was common for prisons to convert sports and recreation centers as well as chapels into cells.
During the year the human rights ombudsman received 3,999 complaints regarding prison conditions. These cited poor medical care, abuse by prison authorities, poor conditions, and violations of correspondence and visitation rights.

Hoewel er in Polen plaats is voor ongeveer 70.000 gevangenen, zitter er 90.000 mensen in de gevangenissen. Per persoon hebben zij recht op 3 vierkante meter, maar in feite is het slechts 1,5 vierkante meter. De EU-standaard is 6 vierkante meter. Een voorarrest van 1 tot 2 jaar is in Polen gebruikelijk. De Poolse gevangenen zijn onlangs in opstand gekomen tegen de onmenselijke situatie. Zij eisen een schadevergoeding van de Poolse Staat.

De volgende vraag van Erik Meyer is voor ons allen belangrijk, want deze overlevering voor een bagatel wordt nu jurisprudentie en geldt dan voor ons allemaal!

8. (…) dat de binnenlandse media en de publieke opinie in een aantal gevallen partij kiezen voor verdachten en overlevering zien als strijdig met het eigen rechtsgevoel?

Het gaat natuurlijk niet alleen om ons rechtsgevoel, maar vooral om het feit dat door deze “bagatelzaak” onze rechten ernstig worden aangetast en uitgehold. In de zaak Hörchner werd reeds beslist dat men kon worden overgeleverd ondanks het bewijs van onschuld. De zaak Essen maakt dat we daarbij voortaan ook bloot staan aan een overlevering voor een bagatel.

Uit de Engelse Wikipedia blijkt dat er in Engeland reeds meer “bagatelzaken” zijn ontstaan:

The EAW has also been used in a way which, according to the Council of the European Union, does not respect the principle of proportionality included in article 5 of the Treaty establishing the European Community. In particular, EAW have been issued in such minor cases as detention of 0.45 grams of cannabis; detention of 1,5 gram of marijuana; detention of 0.15 gram of heroin; detention of 3 ecstasy tablets; theft of two car tyres; driving a car under the influence of alcohol, where the limit was not significantly exceeded (0.81 mg/l) or theft of a piglet.

Kennelijk bestaat er nog geen jurisprudentie van het Europese Hof die de overlevering voor een bagatel verbiedt. Het wordt dan wel de hoogste tijd dat die er komt!

Ook had de rechtbank van Amsterdam een dergelijke overlevering kunnen weigeren, dit op grond van artikel 11 Ovl:

De overlevering wordt niet toegestaan in gevallen, waarin naar het oordeel van de rechtbank een op feiten en omstandigheden gebaseerd gegrond vermoeden bestaat, dat inwilliging van het verzoek zou leiden tot flagrante schending van de fundamentele rechten van de betrokken persoon, zoals die worden gewaarborgd door het op 4 november 1950 te Rome tot stand gekomen Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.

De advocaat van dhr. Essen deed tevergeefs een beroep op dit wetsartikel, terwijl de flagrante schending van de fundamentele rechten van dhr. Essen toch duidelijk blijkt, o.a. uit de zaak Hörchner. Uiteraard is de rechtbank vrij om het belang van 100 zloty te laten prevaleren boven het EVRM, maar in dit geval is er helaas geen hogere instantie die kan besluiten om dit dwaze vonnis te vernietigen. Een kort geding als enige mogelijkheid vormt hier volgend mij niet de aangewezen weg.

De zaak Peter Tabbers laat eveneens zien tot wat voor dwaze toestanden deze Europese wet kan leiden. Tegen Tabbers liep in opdracht van Athene een Europees arrestatiebevel. Dat bleef ook van kracht nadat de rechtbank van Amsterdam zijn onschuld onomstotelijk vaststelde. In ieder ander Europees land kon Tabbers daarna nog worden gearresteerd en overgeleverd aan Griekenland. Ten slotte greep de regering in, via diplomatieke kanalen werd Athene onder druk gezet om dit EAB in te trekken. Daarmee is het algemene probleem echter niet opgelost. Als de rechtbank van Amsterdam het EAB ongeldig verklaart, dan blijft het geldig in ieder ander Europees land, tot het land dat het EAB uitvaardigde het heeft ingetrokken. Zie over deze zaak ook deze uitzending van Netwerk. Deze staat ook op YouTube, maar hij laat zich niet embedden.

Ook in de zaak Hörchner werden duidelijke bewijzen van onschuld aangedragen, maar de rechtbank van Amsterdam vond in dit geval een overlevering terecht: “Honorering van een dergelijk verweer kan slechts plaatsvinden wanneer onomstotelijk komt vast te staan dat de opgeëiste persoon onmogelijk de hem verweten gedragingen kan hebben gepleegd.” Een dergelijk bewijs van onschuld valt nauwelijks te leveren! Mr. Korvinus verwoordde het op het Juristencongres aldus: “…Alleen als men ten tijde van het delict in het ziekenhuis lag of in de gevangenis zat…” En opnieuw is er geen hogere instantie die dit soort vonnissen kan vernietigen.

In het vonnis in de zaak Essen gaat het om een bagatel, wat door de rechtbank ook impliciet wordt toegegeven. Toch zou het belang van deze overlevering doorslaggevend zijn. Uit het geld dat met deze zaak gemoeid is, zowel voor de familie Essen als voor de Staat, blijkt dat dit dwaasheid is. Welk belang is er dan gediend met deze bagatelzaak? Als de rechter in kort geding deze overlevering niet verbiedt, dan kan iedere Nederlandse burger voortaan worden overgeleverd aan willekeurig welk ander EU-land, om een vermeend delict ter grootte van een bagatel! Wil men aan dit gevaar niet bloot komen te staan, dan kan men beter nooit meer naar het buitenland gaan…

Het EAB, ooit bedoeld als middel tot harmonisatie van het strafrecht in Europa, gaat dank zij deze slordige wetgeving en de daarop volgende jurisprudentie ernstig ten koste van de Europese eenheid. Het ontneemt iedere Nederlander de vrijheid om in andere Europese landen veilig zaken te doen of rond te reizen! Mocht dhr. Essen inderdaad worden overgeleverd aan Polen, dan wordt het de hoogste tijd voor de politiek om in te grijpen! Want zolang deze situatie blijft bestaan, kan iedereen die wel eens naar het buitenland gaat, zeven jaar na dato nog worden geconfronteerd met een EAB voor een onzinnig vermeend delict! En het blijkt dat de Amsterdamse rechtbank ons dan overlevert…

Ceterum censeo Joris D. strafrechtelijk… wordt vervolgd.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

8 Reacties op “Het EAB en het algemeen belang van een bagatel”

  • Jaap:

    Weer een goed stuk Bou!

  • Yvonne de Wit:

    Go for it Bou!!! Ik hoop dat door jouw stuk iemand in Den Haag wakker wordt geschud! Het kan toch niet waar zijn dat Sjaak straks echt naar Polen zal worden uitgeleverd. Het lijkt wel een slechte film, een afschuwelijke nachtmerrie, en dat in ons land… ongelooflijk!

  • Blijf ook met deze uitleg de hand in eigen boezem streken voor de interpretatie en de handhaving van het Recht indien dat Recht buiten proportionele grenzen kent. Ook voor die grenzen zijn wij als Nederlanders en als Europeanen immers ZELF verantwoordelijk. Kiest u een meer integere vertegenwoordiging lost het MISBRUIK VAN RECHT zich op. Begin aan de basis! Die basis vindt u in uw stemhok.

  • mr. drs. BOU:

    Ach, jan bouma toch! Kom, kom, kom, kom… !!!

    Die basis vind ik beslist niet in mijn stemhok, maar wel in mijn omgeving. Pratend met de buren en met vrienden, schrijvend met mijn internet-community, kom, kom! Kijk: dit is de basis: The farmer is the man who feeds us all…

    Overigens vind ik het wel heftig van die vleugel. Ik heb je links gevolgd en de onbehouwen hufterigheid viert hoogtij. Sieg Hoera Hi Ha Hei en zo voort en leve het pretpark, van Bush tot en met BalkenBlairBrown O’Bomba…

    Moge dit echt met een sisser aflopen… 😕

    Een explosief mengsel, dat wel!

  • Beste Boudinke,
    Met grote aandacht je artikel gelezen.
    Gaande weg moest ik steeds meer denken aan het “Het Proces ” van Franz Kafka ( zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Het_Proces)

    “De hoofdpersoon Josef K. raakt verstrikt in een ondoorgrondelijk rechtssysteem. ‹Jemand mußte Josef K. verleumdet haben, denn ohne daß er etwas Böses getan hätte, wurde er eines Morgens verhaftet.› “

    Ik vrees dat Essen , nee ik weet het zo goed als zeker zwaar de Poolse klos is. Ik heb met hem en zijn familie te doen.

  • mr. drs. BOU:

    Beste Steve,
    Robert Hörchner leeft al jaren in dit soort Kafka. En nu is Essen per ongeluk ook terecht gekomen in dat proces! Dezelfde rechter Bauk die ook het EAB voor Hörchner heeft getekend…
    En dan die valse beschuldiging van corruptie! De pot en de ketel…
    Wij vermoeden dat ons OM twee jaar geleden aan Polen heeft gevraagd om een EAB voor Hörchner… in de hoop dat hij daar langzaam dood zou vallen, maar Robert kwam vrolijk weerom! Nu zitten ze dus met een probleem. Want de overlevering van Essen is zooooo flagrant in strijd met art. 11 Ovl, dat eist dat het EVRM niet wordt geschonden. Maar ze kunnen mr. Bauk zijn vette varkentje niet weigeren. Daarom moet Essen worden overgeleverd aan Polen.
    Morgen speelt het kg, dus over 14 dagen komt de uitslag. Wij zijn benieuwd naar de motivatie van de Haagse rechtbank. Leuker kunnen we het niet maken, wel waanzinniger. Voor dhr. Essen en zijn familie is dit inderdaad rampzalig, maar ze zijn niet van plan om zich zomaar over te geven aan deze willekeur. En ik neem aan dat ieder weldenkend mens zal zeggen: “Dit gaat te ver!” Want Polen voor 100 zloty? Néé, dat kan niet!

  • Wicher Wedzinga:

    Beste Bou,

    Ik wilde wat over deze “kwestie” schrijven, maar je hebt me het gras voor de voeten weggemaaid. Een zeer goed stuk, waaraan ik niets heb toe te voegen. Inderdaad, Kafakaësk, zoals Steve het uitdrukt. Een schande voor de wetgever, die bewust het risico op wederrechtelijke vrijheidsberoving neemt, door deze wet er in “no time” door te jassen. En de vraag die rest is hoe rechters nog met een gerust geweten kunnen slapen, als ze deze wet klakkeloos toepassen. Rechters moeten het lef hebben om overlevering te weigeren op grond van artikel 11, maar hebben dat tot op heden niet en staan voor een dilemma. Want de toetsingsruimte die de wetgever in artikel 11 biedt, is eigenlijk geen echte opening. Aan de ene kant biedt de wetgever namelijk de rechter de mogelijkheid om te toetsen aan het EVRM, aan de andere kant omarmt de wetgever het vertrouwensbeginsel tussen de staten onderling. Bah! Ik hoop dat er rechters zijn die het lef hebben om daadwerkelijk te toetsen, want op het eerste gezicht lijkt mij het voorarrest in Polen in strijd met artikel 5 EVRM en er zijn ook wel uitspraken van het EHRM waarin Polen hard op de vingers wordt getikt.

  • mr. drs. BOU:

    Beste Wicher,

    Dank je wel voor je reactie, maar het gras staat nog steeds een stevige drie kontjes hoog! Want hoe los je dit op? Denk eens na:
    1) Rechtbank Amsterdam als enige instantie
    2) Geen hoger beroep, geen cassatie
    3) Geen oordeel meer van de minister, hij wordt alleen nog geïnformeerd, maar is niet verantwoordelijk
    4) Daarom is eigenlijk ook geen kg. tegen de Staat meer mogelijk
    5) Nu gaan ze dus een onschuldige Nederlandse Jood tuinder overleveren aan Polen… voor een vermeende corruptie van 100 zloty…

    Ken jij de tekst van het kg tegen de Staat van Hörchner?
    Daar word ik nu toch wel nieuwsgierig naar…

    Deze wet is na 11 september 2001 door Europa aangenomen als Kaderbesluit. Onze sympathieke kindervriend Joris D. was de SG die namens Nederland de onderhandelingen voerde. Deze man ligt niet alleen onder vuur wegens vermeende kinderliefde, maar blijkt ook nog eens verantwoordelijk voor een wet die leidt tot deze absurditeit! Over incompetentie gesproken…

    De wet is in 2003 in snel tempo door de beide Kamers gejaagd door Donner. Iedere zinnige discussie werd gesmoord, vrijwel ieder amendement afgewezen. Alleen art. 11 is toegevoegd, dat luidde eerst zoiets als: indien er gevreesd wordt voor discriminatie op grond van ras, geslacht, en zo voort…

    Terwijl artikel 11 hier toch uitgesproken van toepassing zou zijn geweest, heeft rb Asd besloten van niet en er is niemand die dat besluit kan corrigeren. Het Hof niet, de HR niet, de minister niet en zo voort… Misschien kan de koningin er nog iets aan doen, of anders WA en Maxima, maar die hebben het nu te druk met het bestrijden van het schenden van hun privacy… Tja, wie niet?

    Hoe dan ook: over 14 dagen weten we meer… 😉

Laat een reactie achter

Recente reacties