Archief
Artikelen

Onlangs verschenen er vrijwel gelijktijdig twee artikelen in de Pers. Het eerste artikel bevatte een interview met Super PG Harm Brouwer over zijn strategie:

Brouwer was nog niet aangetreden als hoogste baas van het Openbaar Ministerie in de zomer van 2005 of de commotie rond de Schiedammer parkmoord barstte los. Een man bleek vier jaar lang ten onrechte te hebben vastgezeten voor de moord op een 10-jarig meisje. Hij kwam vrij nadat de dader het misdrijf had bekend.

Heeft de samenleving na 2005 nog wel vertrouwen in het OM?
‘Dat vertrouwen hadden we al en na 2005 is dat misschien juist alleen maar toegenomen. Want laten we een ding niet vergeten. Het is wel het OM geweest dat zelf het onderzoek naar de Schiedammer parkmoord heeft gelast en publiekelijk verantwoording heeft afgelegd. Daarmee wilden we aangeven dat fouten maken in ons vak onvermijdelijk is, helaas. Maar we zijn bereid er iets van te leren. We hebben zelf de klok geluid en onderzocht wat we moeten verbeteren.’

Vervolgens noemt Harm Brouwer de maatregelen die hij wil doorvoeren of reeds heeft doorgevoerd. De meeste zijn afkomstig uit het Evaluatierapport Schiedammer Parkmoord.

Die Schiedammer Parkmoord ging over het volgende: In juni 2000 werd in een park in Schiedam een tienjarig meisje verkracht en gewurgd met een veter, haar even oude vriendje kon naakt ontsnappen. Een toevallige voorbijganger werd veroordeeld voor deze lustmoord. Onder druk van zijn ondervragers had hij “bekentenissen” afgelegd die hij later weer introk. Verder bewijs tegen hem was er niet. In 2004 bekende iemand anders schuld aan dit misdrijf. De veroordeelde bleek onschuldig, hij kwam vrij, maar de poppen waren aan het dansen! Het college van Procureurs Generaal gelastte een onderzoek, er werd een commissie ingesteld onder leiding van professor Posthumus en deze kwam in september 2005 met een dik rapport vol aanbevelingen. Aldus ontstonden de Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken (de Commissie Posthumus) en het begrip “tunnelvisie“.

Op 6 september 2005 interviewde NOVA Harm Brouwer over de Schiedammer Parkmoord. Deze uitzending staat nog online en duurt 25 minuten. De avond daarvoor had Netwerk gemeld dat het OM bewijsmateriaal had achtergehouden. Het ging om DNA van een derde persoon, dat was aangetroffen op de schoenveter waarmee het meisje was gewurgd. Volgens Harm Brouwer was dat bewijs niet achtergehouden, hoewel hij toegaf dat er fouten zijn gemaakt. Op 31 oktober meldde Netwerk, dat de officier van justitie de bekentenis van de echte dader achter had willen houden. De verantwoordelijken bij het OM zijn nooit vervolgd, hoewel er tegen hen wel aangifte is gedaan.

Gezien de huidige stand van zaken in de Deventer moordzaak, de zaak Lucia de Berk, de zaak Danny Kuiters, de zaak Theo Tetteroo, de zaak Klaas Jan Bolt, de zaak Hörchner, de zaak Sweeney, de zaak Baybasin en vooral de géén-zaak Demmink, heeft het OM zijn leven niet gebeterd, maar vooral gewerkt aan het eigen imago, hun machtspositie, hun doofpotten en damage control. Hoewel dat interview met Harm Brouwer me niet bijzonder verontrustte, deed het artikel dat even later verscheen dat wel! In dit tweede artikel staat het volgende:

Mensen die ooit zijn vrijgesproken van een ernstig delict, moeten bij nieuwe ontwikkelingen in hun zaak opnieuw vervolgd kunnen worden. Dit zei Harm Brouwer, de hoogste baas van het OM.

‘Stel, iemand is ooit vrijgesproken van een moord, maar het Openbaar Ministerie denkt op basis van nieuw DNA-onderzoek toch te kunnen zeggen dat hij de dader is. We kunnen zo’n persoon nu niet aanpakken en dat moet veranderen’, stelt Harm Brouwer, de hoogste baas van het Openbaar Ministerie. Hij vindt dat de Hoge Raad niet alleen moet kunnen besluiten tot herziening van een onherroepelijke veroordeling, maar ook van een onherroepelijke vrijspraak. ‘Door alle wetenschappelijke ontwikkelingen kunnen we beter terugkijken.’

Harm Brouwer houdt kennelijk van aanpakken, maar ambtenaren van justitie die gegevens achterhouden, of meineed plegen, en aldus onschuldige mensen op grond van valse informatie beroven van hun vrijheid, worden nog steeds niet aangepakt. En nu wil deze opperheer der boevenvangers het “ne bis in idem” afschaffen!

In juli 2002 pleite het D66-Kamerlid Boris Dittrich ook al eens voor het afschaffen van deze fundamentele rechtsregel. Hij schreef:

Er is alle aanleiding om de werking van de ‘ne bis in idem’-regel te nuanceren. In de opsporingstechniek is een revolutie opgetreden door het DNA in lichaamsmateriaal vast te stellen en te vergelijken met sporen die aangetroffen zijn op het slachtoffer of op de plaats van het misdrijf. Vaak bekennen verdachten, eenmaal geconfronteerd met de uitslag van het DNA-onderzoek, en vertellen zij precies hoe en waarom zij het misdrijf hebben gepleegd. De afhankelijkheid van weinig betrouwbaar geachte getuigenverklaringen wordt minder.
Bovendien maakt de wet al een forse uitzondering op de ne bis in idem-regel. Is een verdachte onherroepelijk veroordeeld door de rechter en duikt er later nieuw bewijsmateriaal op dat hem vrijpleit, dan kan de Hoge Raad de zaak herzien.
Maar waarom zou aan een veroordeelde wel het recht toekomen een veroordeling te laten herzien, en aan het openbaar ministerie niet een vrijspraak? Waarom heeft een individu meer rechten in het strafrecht dan het slachtoffer, de nabestaanden of de samenleving als geheel, die door het OM in het strafproces vertegenwoordigd worden?

Met die laatste woorden gaat Boris Dittrich ernstig in de fout. Het OM vertegenwoordigt namelijk niet het slachtoffer of de nabestaanden, en zelfs niet de samenleving als geheel, maar de Staat! Deze heeft het geweldsmonopolie. Het zelf bestraffen van een misdaad, de zogenaamde eigenrichting, is verboden. In plaats daarvan treedt de Staat op tegen de dader. Het gaat daarom over de rechten van een individu, de eventuele dader, tegenover de Staat. In een rechtsstaat worden de rechten van het individu tegenover de Staat gewaarborgd!

De geschiedenis van het “ne bis in idem” gaat terug tot klassieke Grieken. De term zelf komt uit het Romeinse recht en betekent: niet twee maal voor hetzelfde. De gelding van dit beginsel wordt algemeen onderschreven. Dat blijkt uit de erkenning ervan in nationale wetgeving en internationale verdragen. Als men eenmaal voor de rechter heeft gestaan en deze heeft vonnis gewezen, dan kan men voor hetzelfde feit niet nogmaals terecht staan. Voorwaarde is, dat er tegen dit vonnis geen hoger beroep meer openstaat. Het vonnis is dan “in staat van gewijsde”. In de VS is tegen een vrijspraak in eerste aanleg zelfs geen hoger beroep mogelijk!

Ons Wetboek van Strafrecht zegt in Art. 68 Sr.:
1. Behoudens de gevallen waarin rechterlijke uitspraken voor herziening vatbaar zijn, kan niemand andermaal worden vervolgd wegens een feit waarover te zijnen aanzien bij gewijsde van de rechter in Nederland, de Nederlandse Antillen of Aruba onherroepelijk is beslist.
2. Is het gewijsde afkomstig van een andere rechter, dan heeft tegen dezelfde persoon wegens hetzelfde feit geen vervolging plaats in geval van:
1°. vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging;
2°. veroordeling, indien een straf is opgelegd, gevolgd door gehele uitvoering, gratie of verjaring der straf.
3. Niemand kan worden vervolgd wegens een feit dat te zijnen aanzien in een vreemde staat onherroepelijk is afgedaan door de voldoening aan een voorwaarde, door de bevoegde autoriteit gesteld ter voorkoming van strafvervolging.

Men kan daarom niet twee maal worden veroordeeld voor hetzelfde misdrijf, ook niet in een ander land, en bij vrijspraak kan men voor hetzelfde misdrijf niet nogmaals worden vervolgd. Juist dank zij alle moderne middelen en technieken van opsporing en bewijsvoering, zou een onterechte vrijspraak vrijwel onmogelijk moeten zijn. Het zou betekenen dat het OM zijn werk niet goed heeft gedaan. Een verbetering binnen de organisatie lijkt dan geboden, maar Harm Brouwer wil dat het OM dan nogmaals tot vervolging kan overgaan.

Van dat voorstel ben ik geschrokken! Het OM is toch reeds oppermachtig als het gaat om het besluit om al dan niet tot vervolging over te gaan. Leden van het OM waartegen aangifte is gedaan, bij voorbeeld wegens fraude of meineed, worden zelden of nooit vervolgd. En nu wil Harm Brouwer dat het OM een verdachte mag te vervolgen tot in den eeuwigheid! Bedenk wel: in principe is tegenwoordig iedereen verdacht! Voor wie die het slachtoffer wordt van de “tunnelvisie” bij het OM, komt er dan nimmer meer een einde aan de tunnel.

Ceterum censeo Joris Demmink strafrechtelijk… wordt vervolgd.

Share and Enjoy:
  • NuJIJ
  • Twitter
  • Facebook
  • Hyves
  • RSS
  • email

4 Reacties op “Harm Brouwer en het "Ne bis in idem"”

Laat een reactie achter